Als het werkt: atoomschepen

In dit artikel:

Afgelopen september is voor het eerst op principiële basis toegestaan dat een kernreactor op een commercieel schip komt: het American Bureau of Shipping (ABS) gaf een “Approval In Principle” voor een compacte 100 MW-atoomreactor aan boord van een LNG-carrier, op verzoek van het Korea Atomic Energy Research Institute en Samsung Heavy Industries. Deze goedkeuring is een eerste technische toetsing, geen definitieve certificatie, maar markeert een belangrijke stap richting nucleaire voortstuwing op handelsschepen.

Het voorgestelde reactortype wijkt sterk af van conventionele kerncentrales zoals Borssele of Doel. Het gaat om een gesmolten-zout-reactor (MSR) die doorgaans geen uraniumstabben in water gebruikt, maar brandstof oplost in een gesmolten zout — mogelijk op basis van thorium in plaats van uranium. Die opzet combineert koelmiddel en splijtstof, waardoor klassieke problemen zoals een “melt down” veel minder waarschijnlijk worden: als de temperatuur stijgt neemt de kernreactie af (zelfremmend gedrag) en blijft de radioactieve stof voortdurend in het koelmiddel ingebed.

Voordelen die vaak worden genoemd zijn onder meer het vrijwel uitsluiten van een waterstofexplosie (zoals bij Fukushima), de verminderde productie van plutonium dat voor kernwapens gebruikt kan worden, en eenvoudiger bijvulling waardoor een schip mogelijk langdurig kan blijven varen zonder complexe brandstofwissels. Ook speelt de hernieuwde belangstelling voor kernenergie mee door de drang naar CO2-arme scheepvaart.

Tegelijk bestaan belangrijke technische uitdagingen. Gesmolten zouten zijn uiterst corrosief, zeker bij hoge temperaturen, waardoor het vinden van geschikte materialen voor reactorvaten, leidingen, warmtewisselaars en pompen cruciaal en moeilijk is. Daarnaast tasten neutronen materialen aan en veroorzaken ze brosheid — al is dat een bekend probleem in alle kernreactoren. Historisch werd na de Tweede Wereldoorlog vooral ingezet op uranium- en watergekoelde ontwerpen; alternatieven zoals MSR kregen decennialang weinig prioriteit, maar door klimaatdoelen en technologische ontwikkelingen winnen ze nu terrein.

Kortom: de ABS-principiële goedkeuring maakt commerciële MSR-aangedreven schepen plausibeler, maar realiseerbaarheid hangt nog sterk af van oplossingen voor corrosie, materiaalkunde en volledige certificatieprocessen.