Als het werkt: dwarsscheepse tewaterlating

In dit artikel:

Een dwarsscheepse tewaterlating is een spectaculaire methode om een schip vanaf een werf in krap vaarwater in het water te brengen. Het schip wordt dwars van een helling afgegleden, in plaats van recht vooruit of met kranen te worden verplaatst.

Het schip rust tijdens de bouw op stalen keggen. Voor de tewaterlating worden onder het schip goten met een helling van ongeveer vijf graden geplaatst, waarover sleden kunnen glijden. Die sleden zijn voorzien van vet of kunststof om de wrijving gelijk te houden. Ze worden zorgvuldig over de sterke delen van het schip verdeeld, bijvoorbeeld bij waterdichte schotten. Houten tussenstukken helpen de druk gelijkmatig over de romp te verdelen.

Enkele uren voor de tewaterlating worden de keggen geleidelijk verwijderd. De laatste exemplaren worden door twee ploegen tegelijk en symmetrisch weggeslagen, zodat geen steunpunt overbelast raakt. Daarna houden alleen hydraulische klinken het schip nog tegen. Zodra die worden losgelaten, begint het schip onomkeerbaar te glijden.

Aan het einde van de goten kantelt het schip en raakt het water. Daarbij ontstaan ingewikkelde bewegingen en grote krachten. Het schip moet niet alleen zichzelf versnellen, maar ook het omringende water in beweging brengen. Na de impact slingert het gevaarte meestal nog even voordat het tot stilstand komt.

De methode brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Het schip kan scheef afglijden, te langzaam of juist te snel het water bereiken, op de kade terugslaan of plotseling opdrijven en daardoor grote dynamische krachten veroorzaken. Daarom zijn nauwkeurige berekeningen nodig waarin onder meer de beweging, windkracht en zwaartepunten worden meegenomen. Computerprogramma’s helpen daarbij, maar de tewaterlating blijft een spannend moment op de werf.