Als het werkt: het cirkelvormige marineschip
In dit artikel:
De Nowgorod was een ongeveer 30 meter lange monitor van de Russische Keizerlijke Marine, ontworpen om de Dnjepr en andere ondiepe wateren te verdedigen. Het schip viel op door zijn vrijwel volledig ronde vorm: de lengte en breedte waren nagenoeg gelijk. Daarmee werd de diepgang zo klein mogelijk gehouden, terwijl ruimte ontstond voor twee zware kanonnen en een dikke pantserlaag.
Die extreme vorm had grote nadelen. De vlakke bodem en geringe diepgang veroorzaakten veel weerstand, waardoor de Nowgorod nauwelijks sneller dan 6,5 knopen kon varen. De zes schroeven leverden niet allemaal evenveel voortstuwing en kwamen soms deels boven water. Ook het roer werkte slecht; een volledige draai kon veertig minuten duren. Door het vermogen van de zes afzonderlijke stoommachines per schroef te variëren, kon de bemanning het schip toch enigszins sturen. Daarvoor waren 150 bemanningsleden nodig.
De kiel werd in 1871 in Sint-Petersburg gelegd. Na de bouw werd het schip gedemonteerd en per spoor en binnenvaart naar Mykolajiv vervoerd, waar het opnieuw werd gemonteerd. De tewaterlating volgde in het voorjaar van 1873. Ondanks de gebrekkige snelheid bleek de Nowgorod ongeveer 25 jaar bruikbaar voor kustverdediging en deed het schip ook dienst tijdens een oorlog. Door de veranderende zeeoorlogvoering werd snelheid steeds belangrijker, waardoor dit uitzonderlijke ontwerp uiteindelijk achterhaald raakte.
De Oranjezomer: Theo Janssen ziet op tegen één ding bij Studio Sport: ‘Ik vind het altijd een beetje ongemakkelijk’