Als het werkt: multiplexer
In dit artikel:
In 1980 zette de Vereniging van Amerikaanse Fabrikanten van Maritieme Elektronica (NMEA) een belangrijke stap door het mogelijk te maken dat een plaatsbepalingssysteem rechtstreeks een stuurautomaat kon aansturen, waardoor automatische piloten schepen zelfstandig van A naar B konden laten varen. Om fragmentatie te voorkomen legde de NMEA toen een gemeenschappelijke koppelmethode vast zodat apparatuur van verschillende fabrikanten met elkaar kon samenwerken.
Met de opkomst van computers en de wens om alle boordinformatie — koers, wind, diepte, positie en kaartmateriaal — op één scherm te tonen, bleek de eerste standaard snel te beperkt. In 1983 kwam de NMEA‑0183-norm die veel meer typen nautische instrumenten met elkaar liet praten. Die standaard gebruikte echter ouderwetse connectoren (de zogenaamde printerplug), die later wegvielen op moderne computers en werden vervangen door USB, wat koppeling met hedendaagse systemen lastiger maakte. RayMarine ontwikkelde bovendien een eigen systeem, Seatalk, dat niet fysiek compatibel is met NMEA‑0183.
Rond 2000 volgde NMEA‑2000 (N2K), ontworpen met aansluitingen en software geïnspireerd op internettechnologie en ethernet-achtige bekabeling, geschikt voor een groeiend netwerk van sensoren en randapparatuur. Sindsdien kwamen ook AIS, radars en grotere ECDIS-schermen bij grotere schepen, wat leidde tot steeds meer datastromen en een tekort aan aansluitingen op kaartplotters.
Als oplossing zijn multiplexers in gebruik gekomen: kastjes die meerdere instrumenten uitlezen, informatiestromen combineren (multiplexen), tijdelijk bufferen en na elkaar doorgeven zodat gegevens niet door elkaar raken. Ze kunnen bovendien protocollen omzetten tussen NMEA‑0183, NMEA‑2000 en Seatalk, data via wifi beschikbaar maken voor apps en tweerichtingsverkeer mogelijk maken zodat ook commando’s aan systemen worden gegeven. Zo blijft integratie van uiteenlopende nautische apparatuur praktisch en schaalbaar naarmate schepen steeds meer sensoren en netwerken krijgen.