Als het werkt: Racon

In dit artikel:

GPS en andere satellietnavigatiesystemen zijn kwetsbaar bij internationale spanningen. Hun zwakke signalen kunnen eenvoudig worden overstemd, of worden nagebootst met valse positie-informatie. Daarom wordt gezocht naar betrouwbare aanvullingen, waaronder Racon-bakens.

Een Racon wordt geplaatst op bijvoorbeeld een boei, brug of ander vast punt. Het baken ontvangt een radarsignaal van een schip en zendt daarop een herkenbaar retoursignaal uit. Dat verschijnt op het radarscherm of de elektronische kaart als een reeks punten en strepen in Morsecode. Zo krijgt de navigator niet alleen de richting en afstand tot het baken te zien, maar kan ook de identiteit ervan worden vastgesteld. Met de bekende positie van meerdere bakens kan de positie van het schip worden bepaald.

Racons hebben wel een beperkt bereik van hooguit enkele tientallen zeemijlen en zijn daarom geen wereldwijde vervanging voor GPS. Ze worden vooral ingezet in moeilijk bevaarbare gebieden waar het risico op aanvaringen of strandingen groot is. Toch vormen ze een aantrekkelijke back-up, omdat hun signalen veel sterker zijn dan GPS-signalen en daardoor moeilijker te verstoren. Daarnaast zenden ze alleen uit nadat ze door een radarsignaal zijn geactiveerd, waardoor het lastiger is om een vals signaal na te bootsen.

Aan een verbeterde versie, de Enhanced-Racon of e-Racon, wordt gewerkt. Die kan naast de Morsecode een korte digitale boodschap versturen, met bijvoorbeeld de exacte positie van het baken. Ook kan de e-Racon mogelijk gegevens uit het Automatic Identification System (AIS) doorgeven, zoals naam, positie, snelheid, scheepstype en IMO-nummer. Daarmee kunnen Racons een belangrijkere rol krijgen als aanvulling op satellietnavigatie.