Als het werkt: sleeptank

In dit artikel:

Een sleeptank wordt gebruikt om te onderzoeken hoe een scheepsromp zich in het water gedraagt. De vorm van de romp bepaalt onder meer de weerstand, stabiliteit en laadcapaciteit. In een lang bassin trekt een kar een schaalmodel door het water, terwijl sensoren de weerstand meten. Met een schroef kan ook de voortstuwing worden getest. Sommige tanks kunnen bovendien golven opwekken, zodat ontwerpen onder zware omstandigheden worden onderzocht.

De Britse ingenieur William Froude legde rond 1860 de basis voor deze methode. Hij ontdekte tijdens proeven met modellen dat de waterweerstand niet eenvoudig evenredig toeneemt met de lengte van een schip. Met financiële steun van de Britse Marine bouwde hij bij zijn huis het eerste speciale bassin. Zijn methode werd in 1871 bevestigd met proeven op ware grootte met het marineschip HMS Greyhound.

Om resultaten van een model naar een echt schip te vertalen, wordt het Froudegetal gebruikt. Dat houdt rekening met de snelheid en lengte van het schip. Het model moet zo worden gesleept dat dit getal gelijk is aan dat van het echte schip; daarna kunnen de gemeten krachten worden omgerekend.

Sleeptanks variëren van enkele tientallen tot honderden meters. Marin in Nederland heeft een tank van 224 meter lang en bijna acht meter diep, terwijl Frankrijk een exemplaar van 600 meter bezit. Grotere tanks maken tests met grotere modellen en langere meettrajecten mogelijk. Het maken van de modellen blijft precisiewerk: tegenwoordig worden vaak composieten gebruikt, terwijl vroeger gelijmde en nauwkeurig bewerkte houten planken gangbaar waren. Nieuwe sleeptanks worden traditioneel gedoopt met water uit Froudes oorspronkelijke bassin.