Als het werkt: sludge

In dit artikel:

Sludge is een stroperig restproduct dat aan boord van schepen ontstaat en bestaat uit een mix van olie, vetten en waterige bestanddelen. Het verschilt van bilgewater doordat het minder vloeibaar is en van vuilwater doordat het synthetische vetten bevat. Zowel kleine schepen (door lekkende of verversende smeermiddelen, condensaat en gemengd afval) als grote schepen die zware stookolie gebruiken (door centrifugatie van brandstof) produceren sludge. Bij centrifugatie blijft 1–2% onbruikbaar residu achter — soms met zand, teer of pek-achtige stoffen — dat als sludge wordt opgeslagen.

Aan boord moet sludge worden opgevangen in tanks totdat het verantwoord kan worden afgevoerd aan wal. Dat vraagt opslagruimte, wat ten koste kan gaan van nuttige capaciteit op het schip. Als alternatief mogen sommige schepen een verbrandingsinstallatie (incinerator) aan boord hebben. Die kan sludge en ander huishoudelijk afval (bijvoorbeeld etensresten, verpakkingen, versleten linnengoed) verbranden, wat vooral voor grote cruiseschepen relevant is vanwege de enorme afvalstroom van passagiers.

Incinerators moeten aan strikte milieu- en veiligheidsnormen voldoen. Verbranding gebeurt bij hoge temperaturen (ongeveer 850–1.200 °C) en de rookgassen worden gewassen of gefilterd in scrubbers en stoffilters zodat schadelijke componenten worden afgevangen; wat overblijft zijn minder schadelijke gassen en as. Sommige materialen mogen nooit verbrand of geloosd worden — bijvoorbeeld toxische zware metalen (cadmium, lood) en halogenen die ozon kunnen aantasten — omdat ze thermisch resistent en milieugevaarlijk zijn.

Internationale regelgeving regelt zowel de milieueisen (MARPOL, annex VI) als de veilige installatie en brandbeveiliging van incinerators aan boord (SOLAS, Chapter II‑2). Bovendien is IMO‑certificering verplicht; alleen goedgekeurde apparatuur mag worden gebruikt. Deze combinatie van opslagverplichting, technische keuzes en regelgeving is bedoeld om motorprestaties te beschermen, vervuiling te voorkomen en de maritieme veiligheid en milieu-impact te beheersen.