Als het werkt: Voith Schneider-propeller
In dit artikel:
De Voith Schneider-propeller is een bijzondere scheepsaandrijving die vooral wordt gebruikt wanneer grote wendbaarheid belangrijk is, bijvoorbeeld bij sleepboten en mijnenvegers. In plaats van een horizontale schroef bestaat het systeem uit een ronddraaiende rotor met verticale, gelijkmatig verdeelde vleugelvormige bladen. Meestal zijn dat er zes. De propeller kan vrijwel overal onder een schip worden geplaatst.
De uitvinding gaat terug tot Ernst Schneider, die het principe ongeveer honderd jaar geleden ontwikkelde. Machinebouwer Voith werkte het uit tot een voortstuwingssysteem voor schepen. Terwijl de rotor ronddraait, kunnen de bladen afzonderlijk om hun eigen as draaien. Daardoor verandert voortdurend de hoek waaronder het water langs de bladen stroomt. De bladen werken als hydrofoils en wekken samen voortstuwingskracht op.
Een belangrijk voordeel is dat de kracht in elke richting kan worden geleverd. Schepen kunnen daardoor vooruit, achteruit en zijwaarts bewegen, maar ook vrijwel op hun plaats blijven tegen een stroming in. Bovendien blijft de aandrijving effectief bij zeer lage vaarsnelheden, wanneer een traditioneel roer onvoldoende waterstroming krijgt. De propeller veroorzaakt ook minder cavitatie dan een schroef en is daardoor aanzienlijk stiller, wat nuttig is voor onder meer mijnenvegers.
Daar staan nadelen tegenover. De constructie bevat veel bewegende onderdelen onder water en is daardoor zwaar, complexer en kwetsbaarder. Voor onderhoud is bovendien specialistische kennis nodig. Daarom kiezen veel schepen ondanks hun geringere wendbaarheid voor een gewone schroef. Voor vaartuigen die uitzonderlijke manoeuvreerbaarheid nodig hebben, blijft de Voith Schneider-propeller echter ook een eeuw na zijn ontwikkeling waardevol.
Vandaag Inside: Cody Gakpo ziet opvallende overeenkomsten tussen Jürgen Klopp en Xavi Hernández