Bemanning KW-145 ontdekt meerwaarde kiwikuil

dinsdag, 5 mei 2026 (17:31) - Weekblad Schuttevaer

In dit artikel:

Schipper Geert van der Plas (boomkorkotter KW‑145, Katwijk) is voor het derde achtereenvolgende jaar bezig met proefvaarten met de zogenoemde kiwikuil: een gesloten zak zonder mazen die aan het einde van het net hangt. Hij ziet in dit systeem kansen om enkele van de belangrijkste kritiekpunten op de boomkorvisserij weg te nemen, zoals grootschalige bodemverstoring, ongewenste bijvangst en het verlies van plastic beschermmateriaal in zee. “We ontkomen er niet aan de kiwikuil te blijven testen,” zegt Van der Plas, die de opstelling na iedere reis bijstelt om het geschikt te maken voor verschillende bodemtypes op de Noordzee.

De boomkor blijft de enige methode waarmee tong het hele jaar door te vangen is; tong vormt doorgaans het grootste deel van de vangst in de zuidelijke Noordzee. Met de kiwikuil belanden zowel doelsoorten als bijvangst in een soort overlevingsreservoir, waardoor vis minder beschadigd raakt en veel exemplaren levend aan dek komen. Dankzij aanpassingen vóór de kiwikuil kunnen ondermaatse platvis en rondvis soms ontsnappen; van de vissen die wel in de kiwikuil blijven, is naar schatting meer dan 90% na sortering nog levend. De maatse vis die aan dek komt, blijkt van uitstekende kwaliteit en krijgt op de veiling in IJmuiden een hogere waardering en een aparte code.

Daarnaast experimenteert Van der Plas met yakleer als vervanging van het plastic pluis dat traditioneel de buik van het net beschermt. Yakleer, vergelijkbaar met koeienhuiden en eerder gebruikt door Engelse trawlers, kan slijtage verminderen en mogelijk schade door grote stenen beperken; visser Dirk Kraak (BRA‑7) werkt al met deze oplossing en levert het aan collega’s.

Van der Plas verbetert zijn vistuig stap‑voor‑stap om tegemoet te komen aan maatschappelijke kritiek en om de vangstmethode duurzamer en economisch aantrekkelijker te maken. De kiwikuil en de yakleer‑aanpassingen worden in vervolgtesten verder verfijnd.