Bescheiden verhogingen van de havengelden in 2026

In dit artikel:

Nederlandse havens verhogen hun havengelden in 2026 gemiddeld met 2,9% tot ongeveer 14,7 cent per ton laadvermogen — een duidelijke afvlakking ten opzichte van de 6,5% vorig jaar. De kleinere stijging komt ondanks gemeentelijke bezuinigingsdruk (“ravijnjaar”) omdat slechts enkele gemeenten die begrotingsdruk op havengelden afwentelen; de meest opvallende verhogingen vinden plaats in Kampen en Nijkerk.

Zeehavens kennen overwegend bescheiden correcties. Rotterdam handhaaft de nieuwe tariefstructuur van vorig jaar en verhoogt het basistarief naar 11,2 ct/ton (+3,7%). Amsterdam corrigeert met 4,1% naar 11,6186 ct/ton, North Sea Port naar 11 ct/ton (+2,8%) en Antwerpen ziet de laagste inflatiecorrectie (1,9%) naar 10,19 ct/ton. Moerdijk blijft de goedkoopste zeehaven met 9,59 ct/ton (+3%). Groningen Seaports stijgt naar 12,4 ct/ton (+2,5%) en wordt daarmee de duurste zeehaven, maar voert ook een ingrijpende beleidswijziging door: vrij afmeren voor binnenvaartschepen (overnacht, weekend, feestdagen) is vanaf dit jaar niet meer kosteloos; alleen doorvaren blijft vrij.

Bij binnenhavens variëren de aanpassingen sterker. Kampen verhoogt het tarief fors (+ruim 21%) naar €0,19 per ton (excl. btw) en Nijkerk zelfs met 23,8% naar €0,26 per ton, waardoor Nijkerk de duurste binnenhaven van betekenis in Nederland wordt. Harderwijk, waar al jaren discussie speelt over tarieven en klachten van eigenaren van historische woonschepen, verlaagt het tarief met 13,8% naar 20,6 ct/ton. Ook Haarlem verlaagde het tarief voor de beroepsvaart: een doorvaart kost in 2026 €1,10 per meter (na correctie van eerdere tarieven). Middelburg rekent sinds vorig jaar met Green Award-kortingen (tot 40%) en verhoogt het tarief dit jaar met 15,8%. Utrecht, dat vorig jaar de tarieven met ongeveer 50% opschroefde om onder meer projecten te bekostigen, kent nu een aanvullende verhoging van 4,3% maar introduceert wel een weekbriefje waarmee schepen een weeklang onbeperkt in- en uitvaren zonder opnieuw te betalen. Meppel introduceert een apart container-tarief van €1,37 per container om ladingbundeling te vergemakkelijken.

Praktisch advies: schippers moeten bij ritplanning rekening houden met grote lokale verschillen — veerhavens zoals Ameland (Veerdam) blijven extreem duur vanwege dagtarieven — en met beleidswijzigingen zoals het afschaffen van gratis afmeren in sommige gebieden. De tarieven weerspiegelen zowel kostenreducties als gemeenten die hun begrotingstekorten via haveninkomsten trachten te dichten.