Bewustwording over asbest moet nog groeien in binnenvaart

In dit artikel:

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gaat vanaf deze zomer gericht controleren of Nederlandse binnenvaartschepen over een volledig asbestinventarisatierapport beschikken. De controles richten zich vooral op in Nederland geregistreerde schepen die vóór 1994 zijn gebouwd en op schepen die in het buitenland zijn gebouwd. Aanleiding is dat bij ongeveer een derde van de gesloopte motorschepen asbest wordt gevonden.

Op oudere binnenvaartschepen is vaak onvoldoende vastgelegd waar asbesthoudende materialen zitten. In 2024 en 2025 werden nog werkzaamheden uitgevoerd zonder voorafgaande inventarisatie, waarna onder meer asbest werd aangetroffen in remschoenen, pakkingen, isolatie, uitlaatsystemen, vloerbedekking en doorvoeringen. Ook schepen die na 1994 zijn gebouwd, zijn niet automatisch asbestvrij. Door buitenlandse bouw, latere reparaties of refits kunnen daar eveneens asbesthoudende onderdelen zijn toegepast.

Asbestvezels kunnen vrijkomen wanneer materialen beschadigen, verweren of worden verwijderd. Inademing kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken voor bemanningsleden, monteurs, lassers en werfpersoneel. Daarnaast kan onverwachte vondst van asbest tijdens een reparatie of onderhoudsbeurt het werk stilleggen, met vertraging en extra kosten voor de werf en eigenaar als gevolg.

De ILT wil met de controles vooral bewustwording creëren en ervoor zorgen dat risico’s vóór werkzaamheden bekend zijn. Tijdens inspecties wordt nagegaan of mogelijke asbesttoepassingen zijn geïnventariseerd en of voldoende veiligheidsmaatregelen zijn getroffen. Overtredingen kunnen leiden tot stillegging, een waarschuwing, een dwangsom of bij ernstige gevallen een proces-verbaal.

Volgens Roeland Dekker van Eurofins Maritime Services, dat asbestonderzoek op schepen uitvoert, worden monsters genomen om aanwezigheid en type asbest vast te stellen. Een inventarisatierapport is volgens hem geen administratieve formaliteit, maar een middel om veilig en voorspelbaar te kunnen werken. Nederlandse werven vragen er daarom steeds vaker om voordat een schip wordt gerepareerd of onderhouden.