Binnenvaart dreigt stil te vallen: 'Maak haast met regels remote varen'
In dit artikel:
Zes grote binnenvaartreders — Seafar, Deyman, HGK, Bosman Shipping Group, Dari en Naval Inland Shipping — waarschuwen dat de sector binnen vijf tot zeven jaar 25–30% van haar vaarcapaciteit kan verliezen door een tekort aan schippers en stuurlieden. Ze vragen daarom snelle versoepeling van regels rond op afstand varen (remote operations), dat zij niet langer als experiment maar als noodzakelijke maatregel zien om de vloot operationeel te houden.
De coalitie, die samen ongeveer 500 schepen vertegenwoordigt, verwijst naar het recente Panteia-onderzoek dat het tekort tot 2035 op circa 1.500–2.000 nautische krachten inschat. Vergrijzing, te weinig instroom vanuit opleidingen en uitstromende ervaring veroorzaken een structurele krapte; werving en opleiding alleen volstaan volgens de partijen niet om het gat te dichten.
Praktijkproblemen zijn al zichtbaar: roosters lopen niet rond, kosten stijgen en schepen liggen vaker aan de kade wegens gebrek aan bemanning. Hoewel er al tientallen schepen met remote-ondersteuning varen (via Seafar) en meer dan 25.000 remote vaaruren zijn gemaakt zonder grote incidenten, remt het vergunningstraject opschaling. Aanvragen doorlopen meerdere loketten, duren gemiddeld zo'n jaar en leiden tot ongeveer 25 extra randvoorwaarden. Bovendien wordt vaak geëist dat in het remote operations center (ROC) een extra kapitein aanwezig is, terwijl het schip toch volledig bemand moet blijven — waardoor bemanningsreductie praktisch niet mogelijk is en investeringen zich niet terugverdienen. Dari uit Dordrecht heeft daardoor het gebruik van zijn eigen ROC voorlopig stilgezet, ondanks forse investeringen.
Panteia laat zien dat een groot deel van de nautische taken geschikt is voor remote ondersteuning (bij dagvaart circa 35–45% van de tijd; bij 24-uursvaart 25–35%). Brede inzet van ROC's kan naar schatting ongeveer de helft van het verwachte tekort tot 2035 opvangen en kan helpen bij naleving van vaar- en rusttijden.
De reders vragen een duidelijke routekaart: welke eisen zijn noodzakelijk, onder welke voorwaarden mag bemanning verantwoord aangepast worden en wat is het einddoel? Ze bieden praktijkdata en transparantie, maar willen bestuurlijke richting zodat remote varen efficiënt en veilig kan worden opgeschaald. Vlaanderen hanteert al soepelere regels, wat volgens hen laat zien dat versoepeling mogelijk is zonder onaanvaardbare risico's.