Bonaire, militair schroefstoomschip, logementschip en museumschip overleeft tand des tijds
In dit artikel:
De zeevaartschool Abel Tasman in Delfzijl en het daarvoor gebruikte internaat op het voormalige marineschip Zr.Ms. Bonaire waren bijna drie kwart eeuw onlosmakelijk met elkaar verbonden. De School voor Nijverheid en Zeevaart Abel Tasman werd in 1856 in Delfzijl opgericht en huisvestte aanvankelijk haar onderwijs in twee kamers van een oude Napoleontische kazerne; pas op 2 september 1931 kreeg de school een eigen gebouw in de Landstraat (nu kantoor van Amasus Shipping).
In de jaren twintig dreigde de stuurmansopleiding te verdwijnen door Haagse bezuinigingen, omdat er geen geld was voor studentenhuisvesting. Als snelle en goedkope oplossing kocht de gemeente Delfzijl het afgedankte logementschip Zr.Ms. Bonaire in Hellevoetsluis en liet het naar het Oude Eemskanaal slepen. De Bonaire arriveerde 27 april 1924; op 3 september 1924 vond de officiële opening plaats, waarbij het schip en de internaatschool de naam Abel Tasman kregen. De interne huisvesting op het schip bleef in gebruik tot 1988; in 1955 kreeg de school officieel de naam Noorderkweekschool voor de Zeevaart Abel Tasman.
Zr.Ms. Bonaire had een rijk maritiem verleden vóór haar Delfzijlse rol. De kiel werd in 1876 gelegd bij de werf Feijenoord, het schip kwam in 1877 in dienst en diende onder meer in West-Indië (o.a. Bonaire), tijdens een missie bij Port Said, en bij visserijcontrole in Noordzee- en Noorse wateren. Het voer ook hydrografische opdrachten bij Paramaribo en nam deel aan vlagvertoonreizen. Tussen 1900 en 1915 was de Bonaire al eens als logementschip in Hellevoetsluis ingezet voordat ze uiteindelijk naar Delfzijl verhuisde.
Bij het 40-jarig bestaan van het internaat in 1964 kreeg de school een geschonken sloep en een schilderij als herinnering. In oktober 1995, toen de Bonaire sterk vervallen was, werd het schip naar Den Helder gesleept voor restauratie op de Rijkswerf Willemsoord en daarna behouden als cultuurhistorisch erfgoed in de Museumhaven Willemsoord. De geschiedenis van schip en school illustreert hoe praktische herbestemming van marineschepen leidde tot behoud van zeevaarttraditie en studentenhuisvesting in een tijd van bezuinigingen.