'Dit bootje was een gouden greep'

In dit artikel:

André Hillebrand (1947) bezocht in Enkhuizen voor het eerst sinds de dood van zijn vrouw Riet, drie jaar geleden, weer een evenement van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Historisch Bedrijfsvaartuig (LVBHB). Hij nam deel aan de Erfgoedmanifestatie 2026 met hun sleepboot Mokum, die hij in 2009 samen met Riet kocht. Voor André is de boot ook een eerbetoon aan haar: hij maakte een halvewaregrootte-kopie van de voorzijde als grafmonument.

De liefde voor historisch erfgoed loopt als een rode draad door zijn leven. André werkte bij architectenbureaus aan restauraties en woont in een huis aan de Amsterdamse Brouwersgracht, waarvan de oudste delen uit ongeveer 1620 stammen. Daarnaast restaureert en verzamelt hij oude Alvis-auto’s uit 1933 en 1936.

Zijn eerste schip was de 25 meter lange steilsteven Geessina, die hij ruim 55 jaar geleden kocht zonder vaarervaring. André en Riet woonden erop in het Oosterdok en voeren er onder meer twee keer mee naar Parijs. Nadat André zijn huis had gekocht en verbouwd, werd het schip te groot en verkocht hij het. Later voeren hij en Riet regelmatig mee op de sleepboot Thena van zijn pleegbroer, onder andere naar Denemarken.

Ongeveer zeventien jaar geleden zochten ze een kleinere, zo origineel mogelijke eigen sleepboot. Ze vonden de Damiën, gebouwd bij Mulder & Suurmeyer in Foxhol en eerder veertig jaar gebruikt door een baggerbedrijf in Namen. Ze doopten het schip Mokum, de Joodse naam voor Amsterdam. Omdat de stuurhut te hoog was voor een Amsterdamse brug, maakte André die tien centimeter lager en verving hij het vluchtluik door een houten koekoek.

Met de Mokum voeren André en Riet door Nederland en een groot deel van België. Tijdens de Havendagen in Woerden werd de boot in 2026 uitgeroepen tot Sleepboot van het jaar, vanwege zijn originaliteit. André is aangesloten bij meerdere verenigingen voor varend erfgoed. Volgens hem zijn zulke organisaties nodig om gezamenlijk de belangen bij de overheid te behartigen. Hij maakt zich zorgen over de toekomst van historische schepen in Amsterdam, omdat nog onduidelijk is of ze na 2030 met een verbrandingsmotor mogen blijven varen. Hij hoopt op een uitzondering voor varend erfgoed.