Drechtsteden koersen op maritieme deal met nieuw kabinet
In dit artikel:
Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht, Sliedrecht, Alblasserdam, Hendrik-Ido-Ambacht en Hardinxveld-Giessendam vormen samen Smart Delta Drechtsteden, één van de belangrijkste maritieme regio’s van Nederland. Gelegen in de delta van Merwede, Noord- en Oude Maas heeft deze regio zich als hightech maakindustrie gespecialiseerd in scheepsbouw, baggeren en aanpalende technologieën. Met een plek in de top drie van Europese maritieme regio’s zet de Drechtsteden sterk in op innovatie, samenwerking en investering om die positie te consolideren en uit te bouwen.
Het regionale netwerk — bestaande uit bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen en overheden — richt zich op de grote transities in de sector: emissieloos varen en baggeren, elektrificatie, autonoom varen, digitalisering van logistiek en duurzame transportoplossingen over water. Naast economische doelstellingen speelt ook strategische weerbaarheid een rol: vermindering van afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers, versterking van cybersecurity en het stimuleren van dual use-technologieën met relevantie voor de defensie-industrie.
Ambassadeur Gerard Schouw voert campagne voor meer zichtbaarheid en steun in Den Haag en pleit voor een Maritiem Toekomstpact tussen regio, provincie Zuid-Holland en het Rijk. Dat pact moet naar zijn zeggen de komende tien jaar substantiële investeringen vrijmaken in innovatie-ecosystemen, risicovermogen en onderwijs-werkoplossingen om de sector toekomstbestendig te houden.
Fysieke ruimte is een belangrijke voorwaarde voor groei. Een inventarisatie in Zuid-Holland Zuid signaleert een behoefte aan circa 26 hectare watergebonden werklocaties. Gemeenten werken met ROM-D aan herstructurering van bedrijventerreinen en het aanbieden van passende locaties, inclusief betere multimodale verbindingen (water-spoor-weg) en digitale infrastructuur, om bedrijven groeiruimte en bereikbaarheid te bieden.
Er zijn al concrete stappen en successen: het vijf hectare grote terrein van de vertrokken Peute Group in de Tweede Merwedehaven wordt omgevormd voor maritieme bedrijven; op 1 augustus werd twee miljoen euro toegekend uit het Maritiem Innovatie Programma voor een regionaal consortium dat procesinnovaties en automatisering in de scheepsbouw stimuleert; in januari 2025 vond de eerste grootschalige batterij-elektrische baggeroperatie in Nederland plaats via een samenwerking binnen ZEDhub met partijen als Van Oord en het Havenbedrijf Rotterdam. Eind 2024 kocht de gemeente Dordrecht de vier hectare grote Derde Merwedehaven, een van de laatste ruime nautische terreinen in de regio, met ruimte voor watergebonden maakindustrie en naar schatting minimaal 250 extra banen.
Onderwijsinstellingen en kennispartners — van Da Vinci College tot TU Delft en Erasmus — werken nauw samen met het bedrijfsleven en regionale projecten (zoals Duurzaamheidsfabriek en Hi Delta) om technologieën als autonomie, elektrificatie en digitale logistiek te ontwikkelen en in de praktijk te brengen. Daarmee profileert de Drechtsteden zich als een cruciaal knooppunt voor de Nederlandse en Europese maritieme transitie en voor behoud en groei van banen in de sector.