'Dreiging massaclaim remt Nederlandse vlag nu al'

In dit artikel:

De dreiging van een miljardenclaim door Stichting Equal Justice Equal Pay (EJEP) heeft volgens de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) al gevolgen voor de Nederlandse scheepvaart. De vereniging ontvangt signalen dat schepen niet langer onder Nederlandse vlag worden gebracht uit vrees voor de financiële risico’s. EJEP bereidt namens Filipijnse en Indonesische zeevarenden een massaclaim voor tegen Nederlandse reders en de staat. Volgens de stichting worden zij voor hetzelfde werk aanzienlijk minder betaald dan Nederlandse en andere Europese zeevarenden. De eerste dagvaardingen worden de komende weken verwacht.

De KVNR verzet zich tegen de claim en verdedigt het woonlandbeginsel. Volgens dit systeem wordt het loon mede afgestemd op de kosten van levensonderhoud in het land waar een zeevarende woont. De redersvereniging vreest dat afschaffing ervan tot faillissementen, omvlagging en mogelijk vertrek van complete rederijen uit Nederland leidt. Hoeveel reders worden gedagvaard en hoe groot de claim wordt, is nog onbekend. De sector bereidt zich gezamenlijk op de procedure voor.

Over de mogelijke gevolgen verschillen de onderzoeken sterk. SEO Economisch Onderzoek, dat in opdracht van EJEP onderzoek deed, schat dat maximaal 20 procent van de vloot zou kunnen omvlaggen. Eerdere studies van HCSS en Deloitte, uitgevoerd in opdracht van de regering, kwamen uit op 50 tot 70 procent. De KVNR wijt het verschil aan de methoden: SEO baseerde zich vooral op literatuur- en deskresearch, terwijl de andere onderzoeken ook praktijkervaringen uit de internationale maritieme sector meenamen.

EJEP stelt dat het loslaten van het woonlandbeginsel nauwelijks economische gevolgen heeft en geen grote risico’s oplevert voor veiligheid, duurzaamheid of strategische autonomie. De KVNR verwacht daarentegen dat niet alleen schepen, maar ook bedrijven en activiteiten naar het buitenland verdwijnen.

De kwestie volgt op een niet-bindend oordeel van het College voor de Rechten van de Mens uit augustus 2025. Dat oordeelde in twee zaken dat het woonlandbeginsel leidt tot verboden onderscheid op basis van nationaliteit en ras. De KVNR blijft het systeem gerechtvaardigd en rechtmatig vinden en wijst erop dat vergelijkbare beloningsmodellen internationaal worden toegepast.