Duitsland grijpt in met eigen regels voor trackpilotgebruik
In dit artikel:
Duitsland heeft eigen, tijdelijke regels ingevoerd voor het gebruik van trackpilots op binnenvaartschepen, een besluit dat vooruitloopt op Europese richtlijnen die CESNI naar verwachting in 2026 zal publiceren. De Duitse maatregel, geldig tot 2028, volgt op twee zware ongevallen waarbij automatische navigatiesystemen een belangrijke rol speelden: een Nederlands schip ramde de sluis van Iffezheim terwijl de stuurvrouw onder invloed bleek te zijn, en een Duits schip voer met ingeschakeld systeem de sluis bij Müden binnen, waarbij het systeem tot vier seconden voor de botsing actief bleef. Beide incidenten leidden tot langdurige uitval van sluizen en flinke schade — onder meer een schadepost van circa vijf miljoen euro in het tweede geval — en tot strafrechtelijke en bestuurlijke sancties voor bemanningsleden.
De Duitse regels zijn bedoeld om de veiligheid op de binnenwateren snel te verbeteren. Fabrikanten en scheepseigenaren moeten hun systemen en procedures aanpassen; Alphatron meldt dat het al waarschuwingsafstanden in zijn systemen heeft (1200 m, 1000 m en 500 m voor een sluis) en deze nu zal omrekenen naar tijdswaarschuwingen om aan de nieuwe eisen te voldoen. Het Bundesverband der Deutschen Binnenschifffahrt (BDB) noemt de stap begrijpelijk en ziet het als een tijdelijke tussenoplossing totdat Europese regels er zijn.
Binnen de sector zijn de reacties verdeeld. Belgische producenten, vertegenwoordigd door Trecsco, vinden dat Duitsland te vroeg is voorgegaan en waarschuwen dat er al op Europees niveau via EADINS aan consensus gewerkt werd. Anderen, zoals Alphatron, tonen begrip voor de snelle Duitse reactie gezien de recente ongevallen. Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) benadrukt dat trackpilots nuttige hulpmiddelen zijn maar dat scherp toezicht en een duidelijke integratie van mens en machine cruciaal blijven; de schipper blijft uiteindelijk verantwoordelijk. Vooralsnog zijn er naar KBN’s weten nog geen boetes uitgedeeld onder de nieuwe Duitse regels.
De situatie illustreert de groeiende spanning tussen technologische vooruitgang en regulering: trackpilots winnen terrein, maar wet- en regelgeving lopen achter. Totdat CESNI een geharmoniseerd Europees kader verstrekt, hebben lidstaten ruimte om eigen noodmaatregelen te nemen. Dat kan snelle veiligheidsverbeteringen brengen, maar ook leiden tot tijdelijke verschillen tussen landen die fabrikanten en schippers moeten opvangen met aanpassingen, extra training en aandacht voor de human-machine interface.