'Economie voor verduurzaming binnenvaart moet gaan kloppen'

In dit artikel:

De binnenvaart moet volgens Hester Duursema, secretaris-generaal van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR), veel sneller verduurzamen. De sector is momenteel relatief duurzaam, maar andere vervoerswijzen maken eveneens stappen. De CCR streeft sinds de Verklaring van Mannheim uit 2018 naar een vrijwel emissievrije binnenvaart in 2050.

In de praktijk wordt die omslag belemmerd doordat de businesscase nog onvoldoende aantrekkelijk is. Investeringen in verduurzaming zijn hoog, de terugverdientijd is lang en de operationele kosten kunnen oplopen. Voor die extra kosten zijn bovendien nog weinig financierings- en subsidiemogelijkheden. Er lopen wel pilots met elektrisch varen en aandrijving op waterstof of methanol. De kennis daaruit gebruikt de CCR om technische regels te verbeteren en ondernemers meer zekerheid te geven.

Duursema vindt dat niet alleen scheepseigenaren verantwoordelijk zijn. De hele keten moet verduurzaming stimuleren, bijvoorbeeld door meer vraag naar duurzame binnenvaart. De CCR werkt daarom aan een emissiepaspoort waarmee de uitstoot van schepen volgens één Europese methode kan worden vergeleken. Als zo’n document zakelijke voordelen oplevert, wordt investeren in schone schepen aantrekkelijker.

De verduurzaming hoeft niet te betekenen dat oude schepen worden vervangen. Omdat binnenvaartschepen lang meegaan, ligt aanpassing van bestaande schepen – retrofitting – vaak meer voor de hand. De beste technologie verschilt per scheepstype en gebruik. Ook zijn voldoende laad- en bunkervoorzieningen voor elektriciteit, waterstof en methanol nodig. De CCR wil helpen om regels en infrastructuur tussen havens beter op elkaar af te stemmen.

Tijdens het Scheepsmotoren Event op 30 september 2026 bespreken Duursema en Eduard Backer van Inland Terminal Group de voortgang. Hun belangrijkste boodschap is dat een ecosysteem van ondernemers, overheden, financiers en andere ketenpartijen nodig is. Zodra verduurzaming financieel loont, verwacht Duursema dat de grote meerderheid van de sector zal aansluiten.