EOC: brede bewustwording kan aantal sluisaanvaringen terugdringen
In dit artikel:
EOC signaleert de laatste jaren een stijging van sluisaanvaringen en ziet dat die vaak flinke kosten en verstoringen met zich meebrengen. Op basis van de geregistreerde schades over 2023 en 2024 concludeert schadepreventiemanager Marnix de Bakker dat in de meeste gevallen menselijke fouten de oorzaak zijn. Omdat de oorzaken zo goed worden vastgelegd, kan EOC niet alleen aangeven wát er kapotging, maar ook waardoor — en daarvan hoopt de organisatie te leren om herhaling te voorkomen.
Belangrijkste bevindingen: ongeveer een derde van de aanvaringen ontstaat door inschattingsfouten (zoals te ver doorvaren, geen rekening houden met stroming of onvoldoende doorvaarthoogte). Bedieningfouten — verkeerd aanvaren of te hoge snelheid bij in- of uitvaren — volgen kort daarachter. In circa één op de zeven gevallen blijft een wrijfhout (een beschermingshouten constructie) achter het relingwerk van de sluisdeur hangen; dat veroorzaakt even vaak schade als een sluisbedieningsfout. In driekwart van de incidenten is de sluisdeur of het relingwerk beschadigd; die schades zijn kostbaar en tijdrovend om te herstellen omdat elke sluis uniek is en onderhoud vaak is uitbesteed. Van alle onderzochte gevallen was er in de twee jaar slechts één technische storing als hoofdoorzaak.
De impact reikt verder dan de directe herstelkosten: stremmingen geven vertraging voor andere scheepvaart en voor de industrie in het achterland. EOC noemt voorbeelden als aanvaringen op de Moezel bij Müden (2024) en Sankt Aldegund (2025), en incidenten in Nederland bij Schijndel en Lith, die alle grote consequenties hadden voor toeleveringen en logistiek. Vaak spelen menselijke omstandigheden een rol: vermoeidheid, tijdsdruk, onbekendheid met het schip, onoplettendheid of afleiding zowel aan boord als bij de sluis.
Preventie vraagt om gezamenlijke inzet van de scheepvaart en de eigenaren van kunstwerken. EOC pleit voor meer bewustwording, training en operationele maatregelen, gecombineerd met detectie-, monitoring- en waarschuwingssystemen bij sluizen. Bij significante schades doet EOC diepgaand onderzoek en zoekt samenwerking met andere partijen om data te bundelen; meer informatie moet leiden tot helderdere oplossingen en minder aanvaringen.