EOC: Goed alcohol-, drugs- en medicijnenbeleid beschermt schip, bemanning en werkgever

In dit artikel:

In de binnenvaart blijkt bij veel incidenten later dat alcohol, drugs of medicatie (ADM) een rol speelden: één moment van verminderde alertheid kan grote gevolgen hebben voor bemanning, schip, lading en andere weggebruikers. Het effect van ADM wordt vaak onderschat: iemand kan zich niet dronken voelen, maar heeft toch minder reactievermogen en concentratie. Hoewel bemanningsleden meestal vinden dat onder invloed varen onacceptabel is, ontstaan in de praktijk toch situaties waarin restalcohol of gedachteloze medicatiegebruikende collega’s aan het roer staan — een risico dat met een cultuurverandering bestreden moet worden.

Werkgevers hebben volgens het artikel een belangrijke taak: zij moeten zorgen voor een nuchtere werkcultuur en een duidelijk ADM‑beleid. Zo’n beleid legt uit wat wél en niet mag, bepaalt wanneer testen mogen plaatsvinden en welke maatregelen volgen bij overtredingen (waarschuwingen, boetes, schorsing). Het omvat ook gebruik buiten werktijd dat het functioneren aan boord kan beïnvloeden. Ter illustratie: alcohol is nog ongeveer 1,5 uur aantoonbaar, cocaïne circa 4 uur, een joint 6–8 uur en XTC 16–40 uur.

Daarnaast bestaan wettelijke regels in het Binnenvaartpolitiereglement en Rijnvaartpolitiereglement: varen onder invloed is verboden, met vastgestelde grenswaarden en sancties variërend van geldboetes en intrekking van het vaarbewijs tot verplichte trajecten, psychologisch onderzoek of gevangenisstraf. Een goed ADM‑beleid voorkomt incidenten en geeft de werkgever een juridische basis om op te treden.