ING : Binnenvaart verliest nog steeds terrein aan vrachtwagen
In dit artikel:
ING constateert dat de Nederlandse binnenvaart de afgelopen jaren terrein verliest aan de vrachtwagen. Na extreem laag water in 2018 en langdurige lage standen in 2022 is het internationale containervolume met ongeveer 25% gekrompen; in de Rotterdamse modal split daalde het aandeel van de binnenvaart in tien jaar van circa 35% naar 30%. Sinds 2016 verdwenen ook minstens 500 kempenaars en spitsen (kleinere binnenvaartschepen) uit de Nederlandse vloot, waarbij ladingen deels naar de weg zijn overgegaan.
Oorzaken zijn vooral grotere betrouwbaarheid van wegvervoer, congestie bij terminals en gebrek aan regie in multimodale ketens. De droge ladingvaart (ruim de helft van het totaal) kromp, maar het volume stabiliseerde de laatste twee jaar en in 2026 zullen bouwstoffen en agribulk meer bijdragen. Tegelijkertijd kampt de sector met personeelstekort en achterstallig onderhoud aan sluizen en bruggen, wat de betrouwbaarheid van de Blue Road verder onder druk zet.
Voor de binnenvaart gloort ook hoop: de vrachtwagenheffing (vanaf 1 juli) en hoge dieselprijzen maken wegvervoer duurder, en bundeling via inlandterminals (BTT-netwerk in Eindhoven, Tilburg, Bergen op Zoom en in Oost/Noord-Nederland) kan verladers terugwinnen. Langdurige werkzaamheden aan het derde spoor van de Betuweroute dwingen bovendien lading soms van spoor naar water te verplaatsen.
De tankvaart houdt zich relatief stabiel, maar vaart minder efficiënt: capaciteit groeide bijna 20% in tien jaar terwijl de gemiddelde beladingsgraad daalde naar circa 65%. Dat komt door strengere regelgeving (bijv. verbod op varend ontgassen) en meer ‘dedicated’ inzet voor één klant. Tegelijkertijd levert de afbouw van raffinage in het achterland extra vervoersbewegingen en verschuift de ARA-regio van lokale productie naar import van halffabricaten (toenemende stromen LNG, waterstof en CO₂).
Een groot knelpunt is de stagnerende vergroening: minder dan 0,1% van de vloot vaart op alternatieve brandstoffen, terwijl de Green Deal streeft naar 40% CO₂-reductie in 2030 ten opzichte van 2015.