Kerstboodschap Leon Rasser: kapitein zonder uniform
In dit artikel:
Al meer dan 25 jaar bezoekt een havenpredikant bemanningsleden in de haven van Amsterdam. Zijn werk verveelt nooit, maar hij ontwikkelde voorkeuren: hij heeft een zwak voor kapiteins die niet in uniform verschijnen, kapiteins die tussen de bemanning staan en op straatkleren worden herkend als het schipshoofd. Zulke verhalen over benoeming zonder poespas doen hem glimlachen, vooral wanneer de verwondering van officielen over de echte gezagvoerder zichtbaar is.
Tijdens gesprekken met met name Filippijnse zeevarenden hoort hij steevast over de sociale ongelijkheid in hun thuisland: corruptie, leiders in luxe, gebrek aan betaalbare zorg en onderwijs, en families die enorme offers moeten brengen—soms met tijdelijke contracten, schulden en onbetaalde stages als gevolg. Die ervaringen verklaren waarom veel Filipijnse matrozen gedwongen worden om te gaan varen en heimwee en onzekerheid dagelijkse metgezellen zijn.
De predikant koppelt zijn liefde voor onafgeboren kapiteins aan een religieuze gedachte: de kapitein als symbool van gezag doet denken aan Gods heerschappij, maar het kerstverhaal draait juist om het tegenovergestelde beeld. In de Bijbel openbaart God zich als menselijk en kwetsbaar: geboren in armoede, als een ongewone en benaderbare aanwezigheid onder gewone mensen. Die gedachte van een machtige die zichzelf verlaagt, spreekt hem sterk aan omdat het nabijheid en begrip creëert.
Hij benadrukt dat zulke nederigheid geen magische oplossing biedt voor alle praktische problemen—een kapitein kan ook fouten maken of logistiek laten liggen—maar aanwezigheid, aandacht en oprechte interesse wérken. Kapiteins die weten wat het is om hard te werken en soms tussen de bemanning stappen, versterken de sfeer aan boord en vergroten het welzijn en de bereidheid van zeevarenden om langer te blijven.
De centrale boodschap van zijn reflectie is dat vrede en rechtvaardigheid niet per se van grote politieke leiders komen, maar van eenvoudig menselijk omzien: het willen weten wat er speelt, kleine bijdragen leveren waar mogelijk en elkaar serieus nemen. Die praktische zorg en nabijheid, zo betoogt de havenpredikant, zijn vaak genoeg om het leven van mensen zichtbaar beter te maken—en vormen volgens hem de kern van de kerstboodschap.