KVNR-directeur Annet Koster: 'De zeevaart is speelbal van protectionisme'
In dit artikel:
Annet Koster, directeur van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders, waarschuwt in een opinistuk dat de huidige crisis in het Midden-Oosten snel doorwerkt in de wereldhandel en de Nederlandse zeevaart kwetsbaar maakt. Omdat ongeveer 90% van alle goederen per schip vervoerd wordt en zo’n 20% van de wereldolie via de Straat van Hormuz loopt, raakt een verstoring daar direct de beschikbaarheid van brandstof, de verzekerbaarheid van schepen en daarmee de logistieke continuïteit wereldwijd.
De directe gevolgen zijn al zichtbaar: leveringen uit de Golfregio stagneren, bunkerkosten stijgen en schepen moeten hun brandstof elders inkopen. Grote internationale rederijen bouwen strategische voorraden om schokken op te vangen, maar veel Nederlandse kleinere en middelgrote rederijen hebben die financiële ruimte niet. Hierdoor groeit het risico dat deze mkb-rederijen stilvallen en handelstromen verstoord raken.
Daarnaast versterken beschermende maatregelen van andere landen de druk. In havens van China en India krijgen nationale schepen voorrang bij bunkering; in Brazilië is een tijdelijke heffing opgelegd die internationale toegang bemoeilijkt. Ook bemanningswissels lijden onder de onbetrouwbaarheid van vluchten via Midden-Oosterse hubs, wat operationele flexibiliteit vermindert en kosten opdrijft. Verzekeraars verhogen premies en verkorten polislooptijden; momenteel liggen zo’n honderd Nederlandse schepen vast in de Perzische Golf, wat de focus op veiligheid en verzekerbaarheid verscherpt.
Koster pleit voor gerichte, tijdelijke interventies om deze acute kwetsbaarheden te dempen. Concreet adviseert zij dat Nederland de toegang tot scheepsbrandstof in eigen havens moet garanderen, zodat Nederlandse schepen inzetbaar blijven en mkb-rederijen niet door onvoorziene kosten uit de markt worden gedrukt. Financiële maatregelen zijn even belangrijk: voorbeelden uit Frankrijk en Denemarken tonen dat staatsgegarandeerde herverzekering of tijdelijke directe staatsdeelname in oorlogsrisko‑verzekeringen premies betaalbaar kan houden en schepen operationeel kan houden tijdens uitzonderlijke geopolitieke spanning.
Samengevat: de regionale onrust rond de Straat van Hormuz heeft wereldwijde gevolgen voor brandstofvoorziening, verzekerbaarheid en handelsstromen. Zonder tijdelijke, gerichte overheidsmaatregelen lopen zowel de continuïteit van de zeevaart als de economische weerbaarheid van Nederland gevaar; het veiligstellen van bunker‑toegang en financiële waarborgen wordt gepresenteerd als een investering in nationale economische stabiliteit.