Marine gaat in juni op Noordzee oefenen met combinatie van onbemande systemen
In dit artikel:
De Taskforce Maritime Uncrewed van de Koninklijke Marine, onder leiding van programmadirecteur Bas Buchner, heeft een toekomstvisie gepresenteerd om onbemande systemen integraal te maken in maritieme operaties. De aanleiding was dat vliegende drones al veel worden ingezet, terwijl onbemande voertuigen op en onder water nog versnipperd en zonder samenhang worden gebruikt. De Taskforce onderzocht hoe zulke systemen kunnen bijdragen aan het winnen of voorkomen van conflicten.
Het rapport schetst zeven toekomstperspectieven voor 2035, met concrete toepassingen zoals onderzeebootbestrijding, raketinterceptie en mijnenruiming. De visualisatie plaatst bemande fregatten in het midden als platformen met krachtige radar- en wapensystemen, omringd door ringen van continu doorontwikkelde onbemande voertuigen in lucht, water en onderwater — een “system of systems” waarin bemande en onbemande middelen samenwerken en elkaar aanvullen.
Nederland ziet zichzelf als een van de koplopers samen met de VS, het Verenigd Koninkrijk en Portugal. Dat is zowel militair van belang — om personeel op zee met moderne middelen te wapenen — als economisch, omdat de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie streeft naar eigen ontwikkeling, productie en export van deze systemen naar NAVO-partners.
De volgende stap is praktijkervaring opdoen: in juni 2026 starten de Maritime Uncrewed Sea Trials (MUST) met de DSS Galatea, een gehuurd schip van Damen en Fugro. Tijdens MUST 2026 worden onbemande systemen in alle domeinen ingezet en gecoördineerd vanaf een bemand platform met de Nederlandse IDUS-software. Buchner erkent dat mislukking onderdeel van het leerproces is.
Financieel blijft er beperking: het defensiebudget stijgt deze kabinetsperiode van 2 naar 2,8% van het bbp, nog onder de NAVO-norm van 3,5%, en er is druk door steun aan Oekraïne. Verwacht wordt dat onbemande systemen uiteindelijk niet direct minder personeel betekenen; beslissingen over leven en dood blijven bij mensen, al kan automatisering de personeelsbehoefte voor inzet van een fregat veranderen.