NOVE: Extreme daling bunkervolume in Nederland door Europese regels

In dit artikel:

Nederland dreigt zijn dominante positie als bunkerland voor de Europese binnenvaart grotendeels kwijt te raken als het CO₂-regels sneller of strenger invoert dan België en Duitsland. Dat blijkt uit een onderzoek van adviesbureau Rebel, in opdracht van de Nederlandse Organisatie voor de Energiebranche (NOVE). Het onderzoek brengt de gevolgen van RED III en ETS-2 voor de bunkermarkt in kaart.

Nederlandse bunkerhandelaren vallen sinds 2026 onder RED III, waardoor de kosten volgens het onderzoek met ongeveer 30 euro per kubieke meter zijn gestegen. België heeft weliswaar afspraken gemaakt over gelijktijdige invoering, maar die niet nagekomen. Duitsland heeft bovendien besloten RED III niet toe te passen op de internationale binnenvaart en scheepvaart. Hierdoor ontstaat een groeiend prijsverschil dat schippers ertoe aanzet in het buitenland te tanken.

In het model zonder RED III en ETS-2 blijft Nederland dominant: van 726.000 kubieke meter bunkervolume komt 655.000 kubieke meter voor rekening van Nederland. Bij een Nederlandse reductieverplichting van 5,1 procent daalt dat volume al tot 307.000 kubieke meter. In het zwaarste scenario, waarin Nederland in 2028 een reductieverplichting van 7,4 procent combineert met ETS-2, stijgt de gasolieprijs naar ongeveer 920 euro per kubieke meter. Het Nederlandse volume krimpt dan met ruim 90 procent tot 54.000 kubieke meter, terwijl België en Duitsland samen het grootste deel overnemen. Als Nederland en België dezelfde RED III-verplichting invoeren, blijft Duitsland volgens het model de grootste winnaar.

NOVE waarschuwt dat dit zogenoemde bunkertoerisme de Nederlandse tank- en bunkerbedrijven bedreigt en de CO₂-uitstoot juist kan verhogen. Schepen verbruiken immers niet minder brandstof wanneer ze omvaren naar een goedkoper bunkerstation. De Rotterdamse haven verloor volgens NOVE in de eerste helft van 2026 al 25 procent van zijn bunkerverkoop.

De berekeningen zijn geen voorspelling, maar laten volgens Rebel zien hoe sterk prijsverschillen de markt kunnen verschuiven. Nederland beschikt momenteel over 26 van de 51 bunkerlocaties in Nederland, België en Duitsland en verzorgt 61 tot 64 procent van de gasolieleveringen aan de binnenvaart. NOVE vraagt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat daarom om een plan B als buurlanden niet vóór 1 januari 2027 vergelijkbare Europese regels invoeren. De organisatie heeft hierover ook vragen aan de Tweede Kamer gesteld.