Opinie: laagwater wordt pas echt een probleem als we niets doen

In dit artikel:

De uitzonderlijke hitte en het lage water op de Rijn zorgen voor grote zorgen bij de binnenvaart en verladers. Tijdens een autorit door Oost- en West-Europa lagen de temperaturen dagenlang rond 35 tot 39 graden. Bij Kaub werd een waterpeil van 30 centimeter gemeld. Dat betekent niet dat de Rijn daar slechts 30 centimeter diep is, maar verdere daling kan de rivier wel onbevaarbaar maken. Rotterdam zag daardoor al 10 procent minder aanbod van binnenvaartlading.

Volgens de auteur wordt vaak onvoldoende belicht dat de binnenvaart zich juist tijdens laagwater inspant om zoveel mogelijk bestemmingen te blijven bedienen. Schepen varen met minder lading, grotere vaartuigen maken plaats voor kleinere en ondiepere schepen en veel nieuwe schepen worden zo gebouwd dat ze bij lage waterstanden extra efficiënt kunnen varen. Ook motoren met meerdere kleinere schroeven verbeteren de manoeuvreerbaarheid.

Voor verladers brengen weken van laagwater echter hoge extra kosten met zich mee. Weg en spoor kunnen de binnenvaart maar beperkt vervangen. Industrieën die afhankelijk zijn van de aanvoer van grondstoffen over de Rijn kunnen bij langdurige of terugkerende problemen zelfs overwegen hun productie te verplaatsen. Waar laagwater vroeger gemiddeld eens per tien tot vijftien jaar langer dan twee weken voorkwam, kan het volgens de auteur een structureler risico worden.

De binnenvaartsector zou daarom niet alleen de problemen moeten benadrukken, maar ook laten zien wat nog wel mogelijk is. Daarnaast zijn maatregelen nodig om de bevaarbaarheid te verbeteren, zoals het tegengaan van bodemdaling en mogelijk de aanleg van stuwen. Omdat zulke ingrepen jaren duren, is haast geboden. Als alternatief of aanvulling stelt de auteur een verzekering voor die verladers tegen laagwaterrisico en sterk stijgende vrachtprijzen beschermt.