Opinie: Papieren werkelijkheid ondermijnt veiligheid

In dit artikel:

Een ervaren schipper uit een binnenvaartfamilie van zes generaties uit scherpe kritiek op de manier waarop veiligheid in de sector tegenwoordig wordt georganiseerd. Volgens hem is het oorspronkelijke doel — mensen en schepen beter beschermen — ondergesneeuwd geraakt door een steeds zwaarder stelsel van formulieren, checklists, risicoanalyses en toolboxmeetings. Die administratie oogt op papier netjes, maar sluit in de praktijk vaak slecht aan op het leven en werken aan boord.

Hij stelt dat bemanningen wel worden aangemoedigd om incidenten en risico’s te melden, maar dat dit in de praktijk niet altijd tot een veilig of constructief vervolg leidt. Daardoor ontstaat wantrouwen: melden voelt niet langer vanzelfsprekend als iets dat helpt. De kloof tussen kantoor en dek wordt volgens hem steeds groter, en maatregelen die theoretisch logisch lijken, blijken soms onwerkbaar op het water.

Zijn boodschap is niet dat procedures overbodig zijn, maar dat veiligheid niet mag verworden tot papierwerk of afvinkcultuur. Echte veiligheid rust volgens hem nog altijd op vakmanschap, vooruitdenken, open communicatie en regels die aansluiten bij de werkelijkheid aan boord. De kernvraag die hij oproept: niet of iedereen de procedure volgt, maar of die procedure zelf nog wel past bij de praktijk in de binnenvaart.