Opinie: stuurautomaat hoort op het schip

woensdag, 18 november 2026 (09:02) - Weekblad Schuttevaer

In dit artikel:

Frans Sas, ingenieur met veertig jaar ervaring in de binnenvaart, waarschuwt in dit opiniestuk tegen het versoepelen van bemanningsregels en het normaliseren van varen op afstand. Het Belgische instituut ITB ziet remote varen als een mogelijke oplossing voor het personeelstekort, maar volgens Sas brengt het besturen van schepen vanaf de wal grote veiligheidsrisico’s met zich mee.

Remote varen is volgens hem afhankelijk van externe internet- en mobiele verbindingen die kunnen uitvallen of worden verstoord door technische problemen, cyberaanvallen of geopolitieke dreigingen. Leveranciers wijzen op fail-safeprocedures waarbij een schip bij verbindingsverlies zelfstandig stopt of naar de kant vaart. Sas betoogt echter dat veilig stoppen en afmeren juist tot de moeilijkste manoeuvres in de scheepvaart behoren, zeker wanneer zich onverwachte situaties voordoen. Bovendien zouden schepen die dit volledig zelfstandig kunnen uitvoeren al over voldoende intelligente besturing beschikken om remote bediening overbodig te maken.

Als alternatief pleit Sas voor verdere automatisering aan boord. Sensoren en software kunnen de schipper ondersteunen bij onder meer koers houden, uitwijken en manoeuvreren, terwijl de verantwoordelijkheid bij de schipper blijft. Hij verwijst naar zijn werk aan stuurautomaten voor Rijkswaterstaat in de jaren tachtig en naar moderne autosystemen die volgens hem al succesvol ingrijpen in gevaarlijke situaties.

De oplossing voor problemen op het schip ligt volgens Sas daarom niet in het verplaatsen van de stuurhut naar een kantoor aan de wal, maar in het sluiten van de regelkring aan boord. Daarvoor hoeven de bestaande wetten volgens hem niet te worden aangepast.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Van Baarle (DENK) confronteert Brekelmans (VVD) met plattegrond na uitgelekte foto: 'Lachwekkend!'