Oprichter Binnenvaartmuseum Jos Hubens: 'Ik was verschrikkelijk eenzaam op het schippersinternaat'

In dit artikel:

Het Prins Hendrik binnenvaartinternaat in Vreeswijk, het oudste internat voor schipperskinderen in Nederland, sluit volgend jaar na een grote reünie zijn deuren. In een recente podcast van het Nationaal Onderwijsmuseum bespreken Jos en Angelique Hubens de geschiedenis van deze internaten, die ontstaan zijn aan het einde van de 19e eeuw. Destijds bestond de binnenvaart uit duizenden kleine schepen, en kinderen aan boord kregen nauwelijks onderwijs, wat hen kwetsbaar maakte voor bedrog, omdat hun ouders vaak niet konden lezen of schrijven.

De leerplicht die in 1901 werd ingevoerd, gold aanvankelijk niet voor schipperskinderen, maar de protestants-christelijke kerk in Vreeswijk richtte in 1915 het Prins Hendrik-internaat op om deze kinderen een betere kans te bieden. In de daaropvolgende jaren werden er meer internaten langs de vaarwegen geopend, met een piek van 26 internaten in Nederland.

Jos Hubens, die als kind naar het internat ging, herinnert zich zijn tijd daar als zeer negatief, met gevoelens van eenzaamheid en heimwee. Tegenwoordig zijn er nog enkele internaten in Nederland, vaak als kleine, familiaire woongroepen. Veel schippers hebben nu een huis aan wal, waardoor de noodzaak voor internaten afneemt. Voor 2024 wordt geschat dat er nog ongeveer 200 kinderen naar een schippersinternaat gaan, waarbij ouders hen vaak elk weekend ophalen.