Overal waar u vaart: niet alles wat kan, moet meteen

In dit artikel:

In de binnenvaart groeit het aantal jongeren dat kiest voor vakopleidingen, onder meer de BOL-route Kapitein Manager Binnenvaart, die opleidt tot allround professionals met technische, leidinggevende en ondernemersvaardigheden. Tegelijkertijd ontstaat er een probleem: door de krappe arbeidsmarkt halen veel beginnende studenten de eindstreep niet. Werkgevers halen jonge, inzetbare leerlingen vroeg uit de opleiding — het fenomeen dat in het artikel als "groenpluk" wordt aangeduid — omdat zij snel personeel nodig hebben. Voor studenten is de keuze begrijpelijk: meteen varen, ervaring opdoen en geld verdienen.

Het resultaat is echter dubbelzinnig. Op korte termijn lost groenpluk tekorten op en biedt het jongeren snelle kansen, maar op langere termijn ondermijnt het de ontwikkeling van breed opgeleide vakmensen. Juist die brede basis — vakkennis, overzicht, verantwoordelijkheidsgevoel en ondernemersvaardigheden — is nodig om uitdagingen als digitalisering, verduurzaming en veranderende bedrijfsmodellen het hoofd te bieden. Sommige jongeren komen later wel terug voor bijscholing of vervolgleidingen, maar bepaalde vormende elementen van een volledige BOL-opleiding zijn moeilijk achteraf in te halen.

De auteur pleit voor een bewuste afweging: kiezen we voor onmiddellijke verlichting van het personeelstekort of investeren we in de duurzame ontwikkeling van de beroepsgroep? Oplossingen vragen om slimmer en toekomstbestendiger onderwijs- en werkgeversbeleid dat aansluit op de actuele behoefte zonder de lange termijn uit het oog te verliezen. Daarbij blijft het belangrijk om jong talent de tijd en ruimte te geven om te leren, fouten te maken en verantwoordelijkheid te dragen — alleen zo ontstaan de professionals die de sector straks nodig heeft. Uiteindelijk levert dat meer op dan het vroegtijdig plukken van veelbelovend talent.