Overal waar u vaart: verdrinken kun je maar één keer

In dit artikel:

Als veiligheidskundige die sinds 2016 systematisch binnenvaartincidenten bijhoudt, schetst de auteur een zorgelijk beeld: dodelijke ongevallen in de binnenvaart zijn nog steeds vooral het gevolg van overboord slaan en verdrinking. Historische cijfers uit Duitsland (gemiddeld ~70 verdrinkingen per jaar tussen 1961–1973) tonen hoe ernstig het probleem ooit was; tegenwoordig sterven in Nederland, België en Duitsland samen nog steeds zo’n vijf tot tien bemanningsleden per jaar — te veel gezien de schaal van de sector.

Het zijn vrijwel altijd dekpersoneel die het slachtoffer worden. Zij lopen de grootste risico’s door werken met onder spanning staande trossen en lieren, gevaarlijke overstappen bij afmeren (soms ‘s nachts en bij slecht weer) en onveilige aanlegplaatsen met gladde randen, ontbrekende voorzieningen of grote hoogteverschillen. Twee terugkerende bevindingen bij fatale gevallen: niemand zag het incident gebeuren, en het slachtoffer droeg geen reddingsvest. Vooral in de winter maken koud water, zware kleding en stroom de overlevingskansen zeer klein.

Als positief voorbeeld wordt een incident bij Zuilichem op 1 maart 2025 genoemd: een jonge matroos viel overboord maar overleefde omdat hij een zwemvest droeg en zelf aan wal kon komen. Die casus illustreert dat eenvoudige maatregelen levens kunnen redden. De auteur pleit naast draagplicht van reddingsvesten voor praktische veiligheidsverbeteringen: automatische man-over-boord-alarmen, goed schoeisel, structureel antislip op looproutes en waar mogelijk relingen op gangboorden. Preventie van het overboord slaan blijft de beste maatregel — verdrinken is immers definitief.