Overal waar u vaart: 'Vrije studiekeuze, met een kleine voetnoot'

In dit artikel:

Jongeren worden al vroeg gevraagd belangrijke keuzes te maken over vakken, profielen en vervolgopleidingen. Hoewel steeds meer nadruk ligt op talent, interesse en geluk, wil het kabinet met de Talentstrategie ook meer sturen op opleidingen die aansluiten bij grote maatschappelijke tekorten. Door vergrijzing en een groeiende mismatch op de arbeidsmarkt zijn extra mensen nodig in onder meer digitalisering, AI, veiligheid, energie, klimaat, life sciences en essentiële publieke voorzieningen.

Volgens Kelly van Toorenburg, beleidsadviseur bij Koninklijke Binnenvaart Nederland, ontstaat daarmee een spanning tussen vrije studiekeuze en het belang van de samenleving. Interesse en talent zijn niet eenvoudig af te stemmen op arbeidsmarktprognoses, terwijl een opleiding bovendien zelden iemands hele loopbaan bepaalt. Daarom moet niet zozeer worden voorgeschreven wat jongeren kiezen, maar vooral zichtbaar worden gemaakt welke mogelijkheden er zijn.

Dat geldt ook voor de binnenvaart, waar uiteenlopende opleidingen, functies en loopbanen aan boord en aan de wal bestaan. Veel jongeren kennen die sector echter niet, waardoor ze haar niet kunnen meenemen in hun keuze. De sector zou daarom eerder contact moeten zoeken met scholieren via kennismaking, verhalen, open deuren en stages, zonder alleen te benadrukken dat er personeel nodig is. Jongeren moeten uiteindelijk zelf hun richting bepalen, maar wel beschikken over een volledig beeld van de mogelijkheden en het arbeidsmarktperspectief.