Overal waar u vaart: zonder data geen beleid - van stremming tot SEE-tool
In dit artikel:
Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) waarschuwt dat beleidskeuzes over vaarwegen te sterk afhangen van de kwaliteit van administratieve data. Sinds 2025 bestaat de SEE-tool van het Steunpunt Economische Expertise (SEE), bedoeld om kosten en baten van aanleg, beheer en onderhoud van (vaar)wegen inzichtelijk te maken en investeringen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te onderbouwen met MKBA’s. De tool werkt als een soort verkorte resultatenrekening: uitkomsten zijn alleen zo goed als de invoer.
KBN vond in de SEE-invulling posten terug — zoals omvaarkosten, vertragingstijden en benuttingsgraden — die onvoldoende aansluiting leken te vinden met de dagelijkse praktijk op het water. Na controle door leden bevestigde dit beeld dat niet de tool zelf, maar de kwetsbare of onvolledige input het probleem is. KBN heeft deze zorgen gedeeld met het SEE en besprak ze onlangs in Den Haag tijdens een open en constructief gesprek.
Beleidsmakers rekenen op CBS-statistieken en meldingen via het nummer 08008002 om stremmingen en hinder te kwantificeren. Als schippers stremmingen niet melden of CBS-opgaven niet zorgvuldig invullen, verdwijnen die gebeurtenissen uit de datasets en daarmee uit MKBA’s. Dat betekent dat maatschappelijke kosten van hinder en omleidingen niet meewegen bij investeringsbesluiten, waardoor binnenvaartstructureel onderbelicht kan blijven.
De vaarwegbeheerder staat vaak in de frontlinie bij stremmingen, maar kan beleidsmatige lacunes niet oplossen; die besluiten volgen uit modellen en cijfers die het ministerie hanteert. Daarom benadrukt KBN dat datakwaliteit een gezamenlijke verantwoordelijkheid is: iedere correcte CBS-opgave en 08008002-melding draagt direct bij aan een realistischer beleidsbeeld.
Kort gezegd: zonder volledige en betrouwbare meldingen geen volledige MKBA, zonder volledige MKBA geen eerlijke afweging en zonder eerlijke afweging blijft de binnenvaart onvoldoende zichtbaar in beleid. Praktische vervolgstappen die impliciet uit het verhaal volgen zijn het makkelijker maken en stimuleren van meldingen en het verbeteren van administratieve processen, zodat de SEE-tool de werkelijkheid beter kan weerspiegelen.