Raad van State zet vraagtekens bij wetswijziging voor aanpak schaduwvloot

In dit artikel:

Nederland wil met een wijziging van de Wet buitenlandse schepen meer mogelijkheden krijgen om de Russische schaduwvloot aan te pakken. Toezichthouders zouden verdachte schepen op de territoriale zee, in de exclusieve economische zone (EEZ) en op volle zee mogen controleren op hun nationaliteit. Schepen zonder vlag, met een valse vlag of met meerdere registraties zouden kunnen worden aangehouden en naar een Nederlandse haven gebracht, ook als ze niet meewerken aan het onderzoek.

De Raad van State plaatst daar in een advies dat maandag 24 augustus werd gepubliceerd juridische vraagtekens bij. Volgens de Raad biedt het VN-Zeerechtverdrag niet rechtstreeks de bevoegdheid om een staatloos schip vanuit de EEZ of van volle zee naar Nederland te brengen. Ook lijkt de voorgestelde mogelijkheid om buitenlandse schepen in de EEZ aan te houden ruimer dan het verdrag toestaat. Het kabinet moet daarom beter onderbouwen waarop de bevoegdheden zijn gebaseerd.

De Raad waarschuwt bovendien dat de wet slechts een deel van de schaduwvloot raakt. Bij schepen met een geldige buitenlandse vlag is meestal toestemming van de vlaggenstaat nodig voordat Nederland kan ingrijpen. Daardoor blijven activiteiten als sanctieontwijking, sabotage en spionage mogelijk buiten bereik. Ook is nog onduidelijk welke instantie de nieuwe regels moet handhaven en of die daarvoor voldoende is toegerust.

De wetswijziging moet daarnaast toegang tot Nederlandse havens kunnen weigeren en het onder voorwaarden mogelijk maken delen van de territoriale zee af te sluiten. Het kabinet wil zo de nationale veiligheid, de scheepvaart en onderwaterinfrastructuur beschermen.