Reconstructie brand Fremantle Highway: hevigheid vuurzee verraste bemanning
In dit artikel:
Op 25 juli 2023 ontstond een grote brand aan boord van de autocarrier Fremantle Highway, ongeveer 27 kilometer ten noorden van Ameland. Het schip, een 197 meter lange RoRo-vrachtvaartuig geregistreerd in Panama en voor 90% eigendom van het Japanse Higaki Sangyo Kaisha, vervoerde die dag 3.784 nieuwe auto’s — waaronder 498 elektrische voertuigen (EV’s). Het vuur eiste één dodelijk slachtoffer: een 59-jarige Indiase matroos die sprong om te ontkomen en ter plaatse overleed. De meeste voertuigen aan boord raakten zwaar beschadigd of gingen verloren. De eigenaren zeggen nu 44,1 miljoen euro schade vergoed te willen krijgen van BMW.
Volgens een reconstructie in het rapport van de Panamese Marine Autoriteit (inzage via Automotive Online) begon het alarm om 23:10 uur met meerdere meldingen binnen twee minuten, afkomstig van dek 8, hold 4 aan stuurboord. Onderzoek wijst sterk in de richting van een batterijbrand in een elektrische BMW; een zogenaamde thermal runaway in een lithium-ion accupakket is de meest waarschijnlijke oorzaak. Zulke branden kunnen extreem heet worden (tot circa 1600 °C) en zijn veel moeilijker te bestrijden dan branden bij auto's met verbrandingsmotoren.
De Fremantle Highway was die dag geladen met auto’s uit Bristol (o.a. Minis en 27 Rolls‑Royces), Zeebrugge (EV’s op dek 8) en Bremerhaven (onder meer BMW i7 en iX1, plus benzineauto’s). Laden in Bremerhaven eindigde rond 14:00 uur. Aan boord bevonden zich 23 bemanningsleden, voornamelijk uit India; een Engelse deepsea-pilot was kort aan boord voor de havenoperaties. Alle bemanningsleden testten na de ramp negatief op alcohol.
Na detectie van de brand werd het algemene brandalarm om 23:14 geactiveerd. Bemanningsleden zetten brandbestrijdingsmiddelen en het schuimblussysteem in, maar het vuur breidde zich snel uit en er werden explosies gehoord. De kapitein riep uiteindelijk om 1:37 uur “abandon vessel” en rond 2:00 uur begon de Nederlandse kustwacht met een grootschalige reddingsactie: reddingboten, een patrouillevliegtuig, helikopters en een reddingsvlot. In het holst van de nacht raakten bemanningsleden in paniek door zware rook; sommigen sprongen van het dek in zee omdat helikopters in eerste instantie niet konden landen. Zes sprongen, waarvan er vijf werden gered; één overleed, vermoedelijk aan een hartaanval tijdens of na de sprong. Rond 3:24 uur arriveerden helikopters, en rond 3:41 uur waren alle overlevenden van boord gehaald en naar ziekenhuizen gebracht.
De Fremantle Highway brandde nog dagen door en werd pas op 30 juli naar Eemshaven gesleept. Daar concludeerden autoriteiten dat er gevaarlijke stoffen aan boord waren; de Inspectie Leefomgeving en Transport classificeerde het wrak uiteindelijk als afval. Na juridische en logistieke geschillen werd het schip op 21 september 2023 naar Rotterdam gebracht voor ontmanteling door Damen Shiprepair. Later kreeg het schip de naam Floor en werd in oktober 2024 verkocht aan het Chinese Qingshan Shipyard Group voor renovatie in Xiamen.
De ramp illustreert de specifieke risico’s van het vervoer van grote aantallen EV’s over zee: batterijbranden kunnen snel uitmonden in oncontroleerbare branden met hoge temperaturen en explosiegevaar, en de conventionele maritieme blusmiddelen blijken soms onvoldoende. De kwestie van aansprakelijkheid is inmiddels een rechtszaak waard, waarbij de eigenaren BMW aansprakelijk stellen voor miljoenen schade.