Rijkswaterstaat is klaar met pappen en nathouden: 'Er moet geld bij'
In dit artikel:
In Zuid-Nederland piept en kraakt de waterinfrastructuur: Rijkswaterstaat waarschuwt dat veel sluizen, bruggen en waterwerken aan het einde van hun levensduur zijn en dat dat vooral in Brabant en Limburg tot veel stremmingen leidt. Begin oktober bezocht demissionair minister Robert Tieman de 100 jaar oude sluis van Panheel als startpunt van Project Tilburg 3 — een zevenjarig renovatieprogramma dat 20 sluizen, 26 beweegbare bruggen en 21 waterreguleringswerken moet aanpakken. Tijdens de werkzaamheden bleek Panheel ernstiger aantasting te vertonen dan vooraf verwacht, waardoor de sluis langer drooggelegd en afgesloten moest worden om meteen grondig te repareren; de binnenvaart is hierdoor langdurig de dupe.
De noodklok die directeur-generaal Martin Wijnen op 8 december luidde, onderstreept dat het probleem groter is dan lokaal: Rijkswaterstaat kampt met een onderhoudsachterstand van ongeveer 34,5 miljard euro. Mede daardoor werkt de organisatie steeds meer reactief; in plaats van gepland onderhoud voert men veelal correctief onderhoud uit en blust het personeel voortdurend brandjes. Regionale managers zoals omgevingsmanager Harald van der Ven en scheepvaartadviseur Niels van Iersel signaleren dat onverwachte gebreken, aanvaringen en calamiteiten de druk verder opvoeren.
Verscheidene oorzaken stapelen zich op: veel kunstwerken dateren uit de directe naoorlogse periode, onderdelen zijn schaars, levertijden lang en Rijkswaterstaat heeft geen eigen magazijnen meer. Daarnaast wordt onderhoud grotendeels uitbesteed aan de markt, die niet altijd capaciteit vrij heeft. Dat leidt tot langere stilstanden wanneer cruciale onderdelen nodig zijn en niet snel te verkrijgen zijn.
Project Tilburg 3 moet voor structurele verbetering en meer betrouwbaarheid zorgen, maar de ingrepen vragen veel geld en tijd. Tot ongeveer 2032 zullen binnenvaartschippers hinder blijven ondervinden. Rijkswaterstaat zegt beter te communiceren over geplande stremmingen (zoals op het Julianakanaal), maar onvoorziene incidenten blijven pijn doen. De organisatie pleit voor meer middelen vanuit Den Haag om van een nood- naar een beheersorganisatie terug te keren en zo de veerkracht van het Nederlandse vaarwegennet weer te herstellen.