Rotterdams erfgoed komt tot leven in Vergeten Zaken

zaterdag, 31 januari 2026 (15:02) - Weekblad Schuttevaer

In dit artikel:

Het koffietafelboek Vergeten Zaken – samengesteld door achttien auteurs en uitgegeven door stichting Vergeten Zaken – zet verborgen erfgoedplekken van Rotterdam in de schijnwerpers. Met rijke foto’s, historische achtergrond en mondelinge herinneringen van bewoners belicht het boek locaties als pakhuis Santos, werf Fijenoord en de wijk Delfshaven, en toont zo hoe stadsgeschiedenis door gewone Rotterdammers wordt beleefd.

Pakhuis Santos, voltooid in 1903 voor opslag van Braziliaanse koffie, blijkt in de praktijk vaak leeg te hebben gestaan omdat de ladingen meestal naar andere havens gingen. Dat verleden, gecombineerd met jeugdherinneringen van buurtbewoners, contrasteert met de huidige functie: het gebouw herbergt het Nederlands Fotomuseum en wordt aan een renovatie onderworpen. Het hoofdstuk wekt niet alleen nostalgie op maar nodigt ook uit het pand vandaag te bezoeken.

Delfshaven, ooit de haven van Delft en geboorteplaats van admiraal Piet Hein (1577), wordt beschreven als wijk met een maritieme traditie — van haringvisserij tot jeneverstokerijen. De teksten schetsen het harde leven rond 1900: veel bedrijven en weinig woningen, en een penetrante stank van leerlooierijen die toch in veel werk voorzagen en door bewoners werd verdragen.

Fijenoord begon als eiland met een pesthuis en transformeerde na 1826 tot een toonaangevende scheepswerf onder ondernemer Gerhard Moritz Roentgen. De Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw Fijenoord bouwde onder meer onderzeeërs, torpedobootjagers en scheepsmotoren; rond 1900 werkten er ongeveer 1.400 mensen. Na fusies verhuisde de werf in 1935 naar Schiedam en van de oorspronkelijke loodsen is weinig bewaard gebleven; een stalen gevelplaat in de Piekstraat herinnert nog aan het verleden.

De stichting organiseert op dinsdag 3 februari om 19.00 uur een gratis lezing over het boek in de Rotterdamse Leeszaal (aanmelding vereist). Vergeten Zaken — Rotterdam Erfgoed Herontdekt is voor €34,50 via de stichting en diverse boekhandels verkrijgbaar. Het werk biedt zowel liefhebbers van de havenstad als nieuwkomers een toegankelijke en levendige herontdekking van plekken die anders makkelijk vergeten worden.