Schepen vast, risico's stijgen: wat de sluiting van Hormuz betekent voor Nederlandse zeevaart
In dit artikel:
Een speciaal webinar van Schuttevaer en Nieuwsblad Transport bracht experts uit havens, reders, verzekeringen en banken samen om de directe gevolgen van de verslechterde veiligheid rond de Straat van Hormuz te bespreken. Het dreigende geweld — raketaanvallen, drones en inslagen — raakt Nederlandse belangen concreet: momenteel liggen er zo’n 50 Nederlands-gevlagde schepen en circa 100 schepen met een Nederlandse band in het gebied, met ongeveer 100 Nederlandse zeevarenden aan boord; wereldwijd gaat het om circa 3.000 schepen en 20.000 opvarenden.
Zeevarenden ervaren hoge stress en praktische belemmeringen: crew changes verlopen onregelmatig of lukken niet, schepen ankeren op zogenaamd veiligere plekken, bevoorrading is onzeker en sommige privéverzekeringen of dekking bij oorlogsrisico’s kunnen niet uitkeren. De IMO riep op tot de-escalatie; tegelijk geldt dat bemanningen niet verplicht mogen worden naar gevaarlijk gebied en recht hebben op extra vergoeding.
Verzekeraars reageren scherp: binnen Nederlandse polissen is oorlogsrisico formeel meeverzekerd, maar dekking verschilt per maatschappij. Premies zijn sterk opgelopen van zo’n 0,1% naar 1–3%, en sommige maatschappijen sluiten delen van de Rode Zee en gebieden met Houthi-activiteit uit. Advies aan reders: direct overleg met je tussenpersoon om dekking en uitsluitingen helder te krijgen.
Voor de Rotterdamse haven is de fysieke verstoring voorlopig beperkt: ongeveer 9–10% van de ruwe olie komt uit de Golfregio, en veel volumes (zoals LNG uit Qatar) zijn voor andere Europese afnemers bestemd. Wel leidt schade aan energie-infrastructuur tot prijsstijgingen: olie- en gasprijzen zijn met circa 20–25% omhoog gegaan, wat door kan werken in inflatie. Havenautoriteit en marktpartijen zien vooral een prijsschok, niet onmiddellijk grote opstoppingen in de haven; schepen wijken uit naar andere havens of markten en sommige ladingstromen worden over land verlegd.
Economisch geldt dat brandstofintensieve gebruikers het eerst de effecten voelen. Banken en sectoranalisten verwachten dat bedrijven zich net als na eerdere schokken (Ever Given, covid, Oekraïne) snel aanpassen, maar ketenverstoring en langere levertijden blijven mogelijk. In essentie is de situatie onduidelijk en tijdelijk onvoorspelbaar: druk op prijzen en verzekeringen is direct, lichamelijke en mentale veiligheid van bemanningen urgent — en de mate en duur van de impact hangt af van politieke ontwikkelingen en de snelheid van de-escalatie.