Schilderen en varen: al veertig jaar een ideale combinatie voor Jan Velthuis en Riny Bus
In dit artikel:
In het A Kwartier van Groningen verandert het water van 19 tot en met 21 december opnieuw in een verlicht, muzikaal decor tijdens de achttiende editie van WinterWelVaart: twintig historische schepen, live muziek en duizenden bezoekers op de kade. Op de Hoge der A leggen technici de laatste kabels terwijl de Mars, een robuuste tweemaster met tientallen lichtjes, zich als vanouds presenteert. De Mars is het paradepaardje van kunstenaarsechtpaar Jan Velthuis (75) en Riny Bus (72), vaste deelnemers sinds het begin en naar eigen zeggen één van de populairste plekken tijdens het evenement.
De Mars heeft een lange, wisselende geschiedenis: gebouwd in 1918 in Stadskanaal, heeft het schip meerdere namen en eigenaren gekend en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ingezet bij Operatie Dynamo, waarbij 592 Britse en Franse militairen werden geëvacueerd. In 1994 vonden Jan en Riny het scheepje en zagen er meteen mogelijkheden in; met hulp van een scheepstimmerman maakten ze er een passagiersschip voor 34 personen van, met twee masten en twee verdiepingen — een vrij unieke indeling voor dit type schip. Aan boord richten ze tijdens WinterWelVaart ook een expositie in met hun aquarellen, die zij vooral buiten maken als landschapschilders.
Jan en Riny kwamen niet uit een schippersfamilie, maar raakten eind jaren zeventig na de kunstacademie verknocht aan het varen. Hun werk en leven op het water groeiden samen: ze verbouwden eerder een 26-meter zeilsteven tot woon-atelier en ontwikkelden later schildervakanties waarbij deelnemers konden meevaren en ter plekke schilderen. Die combinaties van reizen en kunst vormen inmiddels een belangrijk deel van hun bestaan én inkomen; de charterreizen naar het Wad zijn favoriet en creëren hechte, bijna familiale groepen aan boord.
WinterWelVaart ziet het echtpaar niet alleen als gezellig hoogtepunt; het evenement houdt volgens hen ook de maritieme geschiedenis van Groningen levend, juist nu veel oude schepen uit de stad verdwenen zijn en instellingen zoals het Noordelijk Scheepvaartmuseum hebben moeten sluiten. Voor Jan en Riny blijft het een plezier om tijdens het winterfestival tientallen mensen te ontvangen in de knusse salon, waar glühwein, livemuziek en verhalen over het schip bezoekers bij elkaar brengen. De toegang tot WinterWelVaart is gratis, en dit jaar is het programma uitgebreid vanwege de grote publieke belangstelling.