Toenemende agressiviteit Russische marine op Oostzee: 'Ze zijn erop uit om grenzen te verleggen'
In dit artikel:
Tijdens de recente jaarlijkse Maritime Konferenz in Emden waarschuwde de Duitse marine voor een sterker en steeds brutaler optreden van Russische maritieme eenheden in de Oostzee. NAVO-schepen hebben volgens de Duitse marine bijna dagelijks contact met Russische vaartuigen, die vaker pas laat of helemaal niet reageren op oproepen en regelmatig dicht langszij varen voordat ze koers veranderen. Ook onder water en in de lucht is de activiteit opgevoerd: onderzeeërs volgen collega-onderzeeërs, verkenningsvliegtuigen houden verdachte schepen in de gaten en fregatten escorteren Moskouse vaartuigen om risico’s bij onderzeese infrastructuur te beperken.
Tegelijkertijd groeit de zorg over gerichte sabotage en hybride dreigingen rond havens en scheepswerven. Er zijn meldingen van dronevluchten boven haventerreinen en van sabotage tijdens onderhoudswerkzaamheden — van metaalgrit in cilinders tot olie in drinkwatersystemen en doorgesneden kabelbomen. Enkele verdachten zijn gearresteerd, onder wie personen met Griekse en Roemeense nationaliteit. Cyberaanvallen op havens en maritieme bedrijven komen dagelijks voor; veel aanvallen worden snel geblokkeerd, maar vergen voortdurende IT-inspanningen.
Als reactie zijn beveiligingsmaatregelen rond marinebases aangescherpt: extra camera’s, systemen tegen drones en onbemande middelen boven en onder water worden ingezet. Tegelijk leidt discussie over uitbreiding van maritieme steunpunten tot protesten in Emden; Bremerhaven (met een lopend NAVO-project en een rijksinvestering van €1,35 mrd), Wilhelmshaven (plannen voor extra kade) en Kiel (strategische ligging richting Baltische staten) worden als alternatieven genoemd.
Ook de Nederlandse defensie signaleert verhoogde Russische activiteit. De Koninklijke Marine patrouilleert samen met luchtmacht en kustwacht de Noordzee, begeleidt niet-NAVO-schepen in de Nederlandse EEZ en neemt deel aan de NAVO-missie Baltic Sentry. Die missie richt zich onder meer op het monitoren van de Russische ‘schaduwvloot’ van tankers die sancties omzeilen; recent nam Rusland het aantal onderzeeërs in de Oostzee toe van twee naar vier.