Vertrouwen moet je waarmaken

In dit artikel:

Rijkswaterstaat wilde het Amsterdam-Rijnkanaal onlangs tussen 22.00 en 06.00 uur sluiten, omdat in de sectoren Maarssen en Wijk bij Duurstede geen verkeersbegeleiding (VTS) beschikbaar was. De binnenvaart verzette zich daartegen en stelde dat zij ook zonder VTS veilig kan varen. Dankzij die gezamenlijke inzet werd de sluiting voorkomen, op voorwaarde dat schippers enkele eenvoudige veiligheidsafspraken naleven.

Volgens de auteur blijkt nu echter dat die voorwaarden geregeld niet worden opgevolgd. Dat is problematisch, omdat de binnenvaartsector met haar verzet tegen extra verkeersbegeleiding ook verantwoordelijkheid heeft genomen voor veilig gedrag op het water. Die verantwoordelijkheid gaat verder dan grote maatregelen of technische systemen: goed uitkijken, luisteren, duidelijk communiceren, de juiste marifoonkanalen gebruiken en gemaakte afspraken respecteren zijn minstens zo belangrijk.

De sector mag kritisch blijven op regels en zich afvragen of veiligheidsmaatregelen proportioneel en effectief zijn. Maar die kritische houding moet samengaan met zelfreflectie. Wie beweert zonder VTS veilig te kunnen varen, moet dat elke dag waarmaken – ook wanneer Rijkswaterstaat niet meekijkt. Als schippers de voorwaarden niet naleven, bevestigen ze juist het argument dat verkeersbegeleiding wel nodig is.

Routine maakt werkzaamheden vertrouwd, maar kan er ook voor zorgen dat risico’s worden onderschat. Veiligheid moet daarom geen verplicht extraatje zijn, maar een vast onderdeel van het vak. Schippers zouden zich regelmatig moeten afvragen of ze iets doen omdat het veilig is, of alleen omdat ze het altijd zo hebben gedaan.