'Vissers hebben meer ondersteuning nodig om directe verkoop rendabel te maken'
In dit artikel:
Wageningen University & Research concludeert dat korte keten‑initiatieven voor de Nederlandse visserij kansen bieden, maar in de praktijk beperkt en versnipperd zijn. Een “korte keten” betekent hier maximaal één tussenschakel tussen producent en consument: direct vanaf boord, via markten en webshops, of met één distributeur zoals een viswinkel of horecaverwerker.
Er zijn succesvolle voorbeelden, maar ook veel mislukkingen. Sinds 2005 verkopen vissers uit Wieringen op de Zeeverse Vismarkt in Den Oever wekelijks rechtstreeks aan consumenten (“van schip naar consument”), en in 2025 opende de gemeente Hollands Kroon aanvullend het Blue Food Centrum Wieringen voor ontmoeting, streekverkoop en beleving. Ekofish Group uit Urk, opgericht in 2008, is een ander succes: een verticale keten binnen een familiebedrijf dat platvis verwerkt en onder het merk GIJS in ruim 3.000 supermarkten levert. Tegelijkertijd zijn initiatieven met namen als Vangst van de Dag, Vers van de Visser en Freshly Fishbox gestrand.
Belangrijke knelpunten zijn de arbeidsintensieve en specialistische taken van marketing, logistiek en regelgeving (zoals HACCP-eisen), de beperkte tijd van beroepsvissers die vaak weken op zee zijn, en de onvoldoende afzetbaarheid van wekelijkse volumes via kleinschalige kanalen. Veel initiatieven faalden doordat kosten hoger waren dan opbrengsten en bestaande internationale ketens efficiënt en moeilijk te beconcurreren zijn.
De onderzoekers zien korte ketens vooral kansrijk bij kleine volumes en binnen een afgebakende lokale markt: directe verkoop kan consumenten meer bewust maken van herkomst, versheid en duurzaamheid en daarmee de waardering en prijs verhogen. Voor succes zijn samenwerking en bundeling tussen vissers cruciaal om schaalvoordelen te bereiken, en is gerichte ondersteuning nodig op marketing, logistiek en naleving van regels. Lokale overheden en ketenpartners kunnen een faciliterende rol spelen om kleinschalige, duurzame afzetmogelijkheden realistischer te maken.