Waarom de binnenvaart niet sneller vergroent

In dit artikel:

Tijdens de zesde editie van het Scheepsmotoren Event op woensdag 30 september stond de verduurzaming van de binnenvaart centraal. Volgens de deelnemers zijn technische oplossingen al beschikbaar of volop in ontwikkeling, maar zijn voor een versnelling vooral stabiel overheidsbeleid, duidelijke regelgeving en een Europees gelijk speelveld nodig. De prijsstijging van HVO na nieuwe Nederlandse en Europese brandstofregels werd genoemd als voorbeeld van beleid dat investeringen juist kan bemoeilijken. Ook verladers, bevrachters en consumenten moeten bijdragen: langere vervoerscontracten en een realistische prijs voor duurzamer transport zijn noodzakelijk.

De overheid wil de energietransitie ondersteunen met de nieuwe Tijdelijke Subsidieregeling Vroege opschaling Energietransitie Binnenschepen (TSVOEB). Daarvoor is 36,9 miljoen euro beschikbaar in 2026, oplopend tot 74,5 miljoen in 2029. Het geld gaat naar vijf energielijnen en walinfrastructuur. Naar verwachting kunnen ongeveer 150 schepen worden verduurzaamd. Na overleg met de sector is het minimale aanvraagbedrag verlaagd van 250.000 naar 150.000 euro, waardoor ook schipper-eigenaren meer kans maken. In 2026 is onder meer 6,7 miljoen euro gereserveerd voor hybride-elektrische ombouw van schepen tot en met CEMT-klasse III. Aanvragen kunnen vanaf 17 november bij de RVO worden ingediend; in het derde kwartaal van het daaropvolgende jaar volgt de uitslag.

Een belangrijk praktijkvoorbeeld is de 135 meter lange Antonie van Van Lenten Scheepvaart. Directeur Harm Lenten werkt al bijna zeven jaar aan een vaste waterstofroute tussen Delfzijl en Rotterdam. Het schip moet nog dit jaar volledig op waterstof gaan varen. Drie wisselcontainers met samen 1.200 kilo waterstof worden na elke reis van 56 uur en 311 kilometer vervangen door volle exemplaren. Het systeem is Europees gecertificeerd en kan mogelijk ook op andere routes worden gebruikt.

De ingebruikname wordt mogelijk gemaakt door een speciaal ingericht schip, beschikbare groene waterstof en een tienjarig vervoerscontract met zoutproducent Nobian. Lenten verwees ook naar het mislukte project Future Shipping, waar zulke voorwaarden ontbraken en de economische haalbaarheid onvoldoende was. Zijn conclusie: waterstofvaart vraagt veel voorbereiding en papierwerk, maar met de opgedane lessen zou hij opnieuw voor het project kiezen.