Waterklerk Ruud Meuldijk: 'Ik was sceptisch, maar Havenbedrijf heeft ons onmisbaar gemaakt'
In dit artikel:
Ruud Meuldijk (65) is een veteraan van het waterklerkenvak in de Rotterdamse haven: ruim veertig jaar ervaring, werkzaam bij Broekman Logistics als marine operator en tot voor kort 24 jaar voorzitter van de Rotterdamsche Waterklerken Vereeniging (RWV). Recent droeg hij het voorzitterschap over omdat hij vindt dat een nieuwe generatie het stokje moet overnemen; twee jongere bestuurders stelden prioriteiten rondom gezin en sport, en hij stelde tijdelijk oud-vicevoorzitter Bert de Groot in als ‘tussenpaus’.
Het waterklerkenwerk heeft zich de afgelopen decennia sterk ontwikkeld. Historisch klommen waterklerken aan boord, gooiden een enterhaak en regelden ter plekke inklaringen en formaliteiten. Tegenwoordig zijn veel handelingen digitaal voorbereid, maar juist daardoor is de rol van de waterklerk niet minder geworden; Meuldijk stelt dat het Havenbedrijf en andere autoriteiten taken hebben gedigitaliseerd en deels gedelegeerd, waardoor waterklerken de onmisbare schakel zijn gebleven. Systemen als WebJonas en Portbase zorgden voor directe verbindingen, maar wanneer die systemen niet goed met elkaar praten, draaien de waterklerken alsnog alles handmatig over — en vaak op het format van de autoriteiten. Zonder hun inzet, zo betoogt Meuldijk, kan een schip de haven niet in of uit.
De aard van het werk veranderde: waar vroeger urenlang overleg en persoonlijk contact in de captain’s room centraal stonden, ziet Meuldijk nu dat jonge collega’s liever achter het scherm werken en versneld terugkeren naar kantoor. Dat leidt tot een ander ritme en andere prioriteiten; de nieuwe lichting is minder bereid tot constante beschikbaarheid en hecht meer aan vrije tijd en gezinsleven. Tegelijkertijd merkt hij dat digitale vaardigheden sterk zijn bij jongeren, maar dat telefoneren en direct onderhandelen — onmisbare skills om urgente problemen te fixen — minder vanzelfsprekend zijn.
Meuldijk illustreert de praktijk van het vak met anekdotes: van nachtelijke taxiritten en kapiteins die tegen de klok in nachtclubs verdwijnen tot de oude noodzaak om via pieper, VHF en telefoonhokjes bereikbaarheid te regelen. Een marathon in Sint-Petersburg geeft een kleurrijk voorbeeld van gecombineerd werk- en avonturengevoel: tijdens de race moest hij problemen voor een rederij in Shanghai oplossen en raakte hij per ongeluk aan wodka in plaats van water — maar hij eindigde toch, uitgeput, en met het werk afgerond.
Volgens Meuldijk biedt het vak veel leerervaring: waterklerken functioneren als inkopers, onderhandelaars en probleemoplossers; wie het goed doet ontwikkelt een breed netwerk en stijgt vaak door naar hogere functies binnen de maritieme sector. Zijn conclusie is dat het beroep ondanks nostalgische elementen en veranderde werkwijzen relevanter is geworden: digitalisering veranderde hoe het werk gebeurt, maar maakte de waterklerk ook noodzakelijker dan ooit. Voor de toekomst ziet hij een taak voor de nieuwe generatie om digitale competenties te combineren met het directe, telefonische contact dat in urgente situaties verschil maakt.