Wel of geen middenpijler?

In dit artikel:

Kees de Vries stelt vraagtekens bij de aanpak van de vervanging van de Merwedebrug bij Gorinchem. Vanuit zijn ervaring als binnenvaartschipper begrijpt hij dat middenpijlers in bruggen de scheepvaart kunnen hinderen, maar hij vindt niet dat ze overal automatisch moeten verdwijnen. Op de Rijn tussen Bazel en de Noordzee staan meer dan tachtig bruggen, waarvan ruim dertig een pijler in of nabij het vaarwater hebben. Schippers zijn daaraan gewend en weten doorgaans waar de obstakels staan. Een brug met een middenpijler is bovendien aanzienlijk goedkoper te bouwen dan een volledig vrije overspanning.

De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) heeft bepaald dat bij de vervanging van bruggen in principe geen middenpijler meer mag worden teruggebouwd. Dat beleid moet de veiligheid en de vrije Rijnvaart beschermen. De Merwedebrug valt echter formeel buiten het gebied waar de CCR bevoegd is, omdat zij bij Gorinchem benedenstrooms van de grens ligt. Rijkswaterstaat kiest er desondanks voor om twee nieuwe bruggen op Rijnvaarthoogte te bouwen, met een vrije overspanning van 240 meter. De eerste brug moet in 2031 klaar zijn; daarna volgt de tweede en wordt de oude brug verwijderd. Pas vervolgens verdwijnt de middenpijler.

Door die fasering wordt de vaarweg naar verwachting vijf tot acht jaar versmald. De twee doorvaartopeningen worden tijdelijk teruggebracht van ongeveer 150 naar 74 meter. De oorspronkelijke raming uit 2013 bedroeg circa 200 miljoen euro, maar het budget is inmiddels met 450 miljoen euro verhoogd. De Vries verwacht dat de totale kosten uiteindelijk mogelijk boven een miljard euro uitkomen.

Volgens hem hadden twee nieuwe brugdelen op de bestaande middenpijler, gecombineerd met een extra brug ernaast, in minder dan twee jaar en voor minder dan de helft van het bedrag kunnen worden gebouwd. Hij ziet niet dat deze optie serieus is afgewogen, omdat het uitgangspunt van de CCR leidend was. De auteur pleit daarom voor een genuanceerder beleid: middenpijlers moeten verdwijnen waar ze de scheepvaart daadwerkelijk belemmeren, maar kunnen blijven staan als ze veilig zijn en het verkeer duidelijk scheiden. Zo kan geld worden bespaard voor noodzakelijk achterstallig onderhoud aan de vaarwegen. Hij vindt dat de keuze hierover samen met schippers moet worden besproken.