'Zeilen leer je niet in een simulator'
In dit artikel:
Leon Plachta (1998) is sinds 2025 zetschipper van de tweemastklipper Vliegende Hollander, die vanuit Lemmer tochten maakt op het IJsselmeer en de Waddenzee. Hij vaart het schip samen met zijn vriendin Josefine Sauer (2001), die ook schipperspapieren heeft. De Vliegende Hollander heeft twaalf hutten en plaats voor 34 slaappassagiers; de bemanning vaart vooral jeugdgroepen, voor ongeveer 80% Duits, en veel terugkerende gasten.
Leon raakte via een schoolreis in aanraking met de Nederlandse zeilchartervaart en begon als maat op verschillende klippers (De Tijdgeest, Eensgezindheid, Ortolan). Schipper Roman Meissner gaf hem daarna een intensief begeleid jaar waarna Leon het schip zelfstandig mocht varen. Die periode beschouwt hij als leerzaam en belangrijk voor zijn zelfvertrouwen en vakbekwaamheid.
Er is een verschuiving naar meer individuele boekingen: passagiers reserveren losse hutten in plaats van een heel schip. Dat zorgt er soms voor dat een schip niet helemaal vol is — vaak varen ze met zo’n 24 mensen — wat volgens Leon prettiger kan zijn omdat onbekenden niet per se in dezelfde hut hoeven. Over het weer: vaste klanten vinden zeilen pas echt spannend vanaf windkracht 5, scholieren vinden windkracht 3 al prima.
Leon waarschuwt dat de chartervaart moeite heeft om nieuwe, jonge mensen aan te trekken, een probleem dat door corona verergerde. Hij pleit voor meer praktijkgerichte opleidingskansen en voor schippers die jonge bemanning durven vertrouwen en ervaring laten opdoen, omdat varen op traditionele zeilschepen niet in een simulator geleerd kan worden.
Financiering van eigen schepen blijft lastig: banken begrijpen chartervaart vaak niet en financieren doorgaans maximaal 60% van de koopwaarde, waardoor alternatieve constructies (leningen van verkopers, kredietunie BBZ) noodzakelijk zijn. Tot slot benadrukt Leon de cultuurhistorische en vakinhoudelijke waarde van de vloot: kennis van wind, stroom en timing (zoals bij het binnenlopen van Vlieland) is cruciaal en moeilijk te behouden als praktijkervaring verdwijnt.