Zware Kees: schepenbelasting

In dit artikel:

Donald Trump stelt in het America’s Maritime Action Plan een heffing voor op alle schepen die niet in de VS zijn gebouwd. Het doel: inkomsten genereren om de Amerikaanse scheepsbouw weer op te bouwen, omdat buitenlandse schepen profiteren van toegang tot de Amerikaanse markt. De aankondiging volgt op het wegvallen van eerdere, door rechtbanken bevochten, willekeurige handelstarieven en past in Trumps bredere protectionistische retoriek.

De schrijver betwijfelt de haalbaarheid en rechtvaardiging van het plan. Amerikaanse reders en consumenten hebben zeevracht en geïmporteerde goederen nodig; het is volgens hem onterecht om buitenlandse schepen de rekening te laten betalen voor het decennialange wegvallen van commerciële scheepswerven in de VS. Goedkope arbeidskosten in Azië lieten Aziatische werven uitgroeien — China bouwt bijvoorbeeld jaarlijks honderden tot duizenden koopvaardijschepen — terwijl vrijwel geen Amerikaanse werven meer grootzakelijk produceren. Bovendien wijst de columnist op de paradox dat veel Amerikanen juist weinig financiële speelruimte hebben (er wordt verwezen naar cijfers dat ruim 60% van de beroepsbevolking van loonstrook naar loonstrook leeft), terwijl eerdere Trump-heffingen de prijzen voor consumenten hebben opgedreven.

De maatregel raakt maritieme landen zoals Nederland. Als aanknopingspunt voor kritiek en satire biedt de auteur een tegenzet: stel een “vliegtaks” in voor alle vliegtuigen die niet in Nederland zijn gebouwd — een groot deel afkomstig uit de VS — om de asymmetrie van handelsbelemmeringen te illustreren. De kernboodschap: protectionistische heffingen zijn politiek oogstrelend, maar praktisch problematisch en schadelijk voor internationale handel; beleidsmakers moeten bedachtzaam zijn over wie de kosten uiteindelijk draagt en hoe binnenlandse industrieën realistisch te herstellen zijn.